Gebruik vaktaal, en alleen de ingewijden hebben nog overzicht. Ook al valt jargon niet altijd te vermijden. Bedenk de dialoog eens die twee pubers hebben over het opvoeren van hun brommer; de tweespraak tussen twee fitness-fanaten die sneller willen groeien; het gesprek van een koffieleutende groep welzijnswerkers; de samenspraak van een hoogleraar in de wijsbegeerte en zijn promovendus. Het gebruik van gemeenschappelijke woorden versnelt de communicatie, vergroot het begrip, versterkt het groepsgevoel.

Maar dat wil ik nou net even niet.

De werkelijkheid in zinnetjes benaderen is al moeilijk genoeg. Het treffende detail geeft de tekst geloofwaardigheid. Niet de taalacrobatiek van de auteur dwingt de lezer de bladzij om te slaan. Eigenlijk is er niets dat het lezen mag doen haperen. Alles moet natuurlijk vloeien, en zelfs in zijn onmogelijkheid waarschijnlijk blijven.

Kurt Vonnegut vergelijkt de positie van de kunstenaar met die van kanarie in de mijngang. Misschien kan de gevoeligheid - de extra sensitieve blik - van de schrijver waarschuwen voor gevaar.

En anders is er nog het vrolijke gefluit, en de lieve geelgroene veertjes.

Moe van dit al roep ‘k om de rust des doods:
Talent zie ik tot armoede geboren,
En pover niets opgetuigd als iets groots,
En ‘t puurst geloof jammerlijk afgezworen,
En gulden ereambten zwaar misbruikt,
En maagdelijke eer ruw geschoffeerd,
En kracht door kreupele overmacht gefnuikt,
En wat volmaakt is smadelijk onteerd,
En kunst door hogerhand monddood gemaakt,
En zotheid die verstand pedant bepraat,
En simpele trouw als simpelheid gewraakt,
En goed als knecht van oppermachtig kwaad:
   Moe van dit al ging ik het liefste heen,
   Maar als ik sterf, laat ik mijn lief alleen.

vertaling Bert Voeten?

lês troch | lees door | continue reading »

Haas, die toevallig een wandelingetje maakte,
zag al van verre dat er iets aan de hand was.

Kikker en het Vogeltje

Uit het leven van Dik Trom staat trouwens sinds deze maand ook on-line. En fijn in de ouderwetsche spellinghe. Net als dat Presser’s Ondergang nu on-line staat.

You are a man of great erudition. You didn’t pursue advanced degrees. How did you figure that out so quickly?

I was not a good student. I was just all right. And I have come to think that a good student is not that impressive a thing to be. A good student can tell you seven reasons for the Renaissance. Big fucking deal. [laughs] He can tell you that materialism is naturalism. Because in order to have naturalism you have to have three things that satisfy materialism and so on. I sensed, in my crude kid way, this really wasn’t where the action is. I have a cousin who died recently. A guy named Sherwin Rosen, who I loved, really. He was the chairman of the Economics Department at Chicago and at a memorial dinner for him this man Gary Becker who won a Nobel Prize in Economics said, “You know when Sherwin was a graduate student here we almost canned him because he was slow in response. If you asked Sherwin a question, he would say, ‘Gee, I am not certain,’ and then he would come back a month later. He brooded on these things. But he saw aspects in the question none of us did. Becker said being fast in response is one of the things we look for in good students. But it’s a mistake.” There is a little list one could make of very smart people who weren’t good at school. I don’t think I could have withstood the torture of graduate school.

Robert Birnbaum interviews Joseph Epstein

Treffende details genoeg. Maar bij het zien van oude aantekeningen begrijpen dat diegene die daar zo moeiteloos doet wat allang vergeten is, dezelfde was als jij nu bent. Onze opleiding is altijd te breed, of eigenlijk is maar zo’n verrekt klein beetje nodig om te doen wat er later wordt gevraagd.

All writers are vain, selfish, and lazy, and at the very bottom of their motives there lies a mystery. Writing a book is a horrible, exhausting struggle, like a long bout of some painful illness. One would never undertake such a thing if one were not driven on by some demon whom one can neither resist nor understand. For all one knows that demon is simply the same instinct that makes a baby squall for attention. And yet it is also true that one can write nothing readable unless one constantly struggles to efface one’s own personality. Good prose is like a windowpane. I cannot say with certainty which of my motives are the strongest, but I know which of them deserve to be followed. And looking back through my work, I see that it is invariably where I lacked a POLITICAL purpose that I wrote lifeless books and was betrayed into purple passages, sentences without meaning, decorative adjectives and humbug generally.

George Orwell, Why I write

een allerminst volledige blik in mijn boekenkasten

Uiteindelijk helpt niets - Abrahams
Arbeid een eigenaardig medicijn - Achterhuis
De markt van welzijn en geluk - Achterhuis
De boze tijden waarin wij leven - Allen
De hand aan zichzelf slaan - Améry
Difficulties with Girls - Amis
The invention of Solitude - Auster
Dagboek van een vernederd man - de Azúa
Geschiedenis van een idioot door hemzelf verteld - de Azúa
Dagboek van een teleurgesteld man - Barbellion
lês troch | lees door | continue reading »

Of de Engelse vertaling van een woordje opzoeken in de Webster Online Dictionary en dan terechtkomen op een pagina die begint met de zoekterm “gemengd sperma”.

Het is lang geleden dat ik vieze woordjes opzocht in het woordenboek. Ik moet daarna ook de ontwikkeling gemist hebben dat uitgevers bedachten dat het misschien leuker is de vieze woordjes zelf maar alvast aan te geven, qua woordenboekbeleving.

There are two books published about an event that never had much impact here. We don’t measure distances in miles. So, running a four minute mile was never seen as an attack to a magic barrier over here.

Still.

There used to be a sports brand named Sub4. Or maybe it still exists. It always hurt me if I happened to see an overweight jogger in a Sub4 outfit.

The legend has made an impact on me.

De mensen hebben liever dat in de krant staat dat alles even mooi is, ook al hebben ze het slecht. Denk maar aan hoe kwaad de mensen worden als de krant schrijft dat de politionele acties in Indonesië inderdaad niet deugden.

Dit is de beloning van de dictatuur: dat je die hele propaganda, de permanente illusie dat het goed gaat, erbij cadeau krijgt. Voor een heleboel mensen is dat een zegen.

Interview met Karel van het Reve in:
De Volkskrant 11 ii 1995, het vervolg 3.

There never been as many scientists in the world as at this particular moment in time. Which means that never before so much science has been produced as now. Unfortunately, this also means that at no point in history so much badly comprehended knowledge has been circulating.

In other words, we were never more stupid than now.

Een man, bonkend op zijn gedachten:
‘Jullie maken mij altijd, altijd verdrietig!’
ging ze te lijf,

en zij deinsden terug, trokken hun kraag op,
makten hun rug krom,
wat moesten ze doen?

en die man liep langs een weg
en troostte zijn gedachten, betuigde zijn spijt aan zijn gedachten,
schaamde zich voor zijn gedachten,
beloofde ze alles, alles,

in het licht van de ondergaande zon.

Toon Tellegen, Als we vlammen waren, 36.

J.M Coetzee takes another look at Bellow’s Dangling man; which happens to be one of my favourite books. For some reason I always confuse Augie March with Richler’s The Apprenticeship Of Duddy Kravitz. David Lodge reviews Pnin; another favourite.

Sommige herinneringen zijn zo licht
dat de tijd ze door zijn vingers laat glippen.
Maar soms komt er een aangeschaatst, uit het niets,
langs een verloren rivier,
maakt lange slagen op mijn papier
dat buigt, golft,
kraakt.
Misschien dat zij het haalt,
misschien!

Toon Tellegen, Mijn Winter, 9.

Sommige winkels versturen hun bestellingen in te grote dozen, waarbij dan een of meerdere plastic zakjes met lucht de stoten tijdens het transport moeten opvangen. Dat weegt lekker weinig.

Maar anders dan bij balonnen lopen deze zakjes niet vanzelf leeg. Dat weet ik, omdat ik het niet kan opbrengen die zakjes leeg te prikken. Of om ze weg te gooien.

Terwijl het boek dat ze beschermden alweer vergeten in de kast staat.

‘Ik ben nooit wie ik ben! Nooit!’ riep ik.
Dàt wist ik tenminste zeker, nat van de regen
langs een watergracht.
‘Wie ben je dan?’ riep iemand terug. ‘Een ander soms?’
Het was nacht. Ik had niemand daar verwacht.
Ik wist zeker dat er niemand was.
‘Nee!’ riep ik. ‘Heeft een ander ooit
zo’n overslaande stem?’
‘Ja!’ zei de ander. ‘Ik!.’

Toon Tellegen, Mijn Winter, 36

Wêr ûnder oaren te besteljen of op te heljen is:

Nietzsche’s Jenseits von Gut und Böse yn it Frysk;
En Dat sei Zarathustra;
Gorter’s Maaie;
Erasmus’ Lof fan de healwizens;

Dat “dwaasheid/stultitiae” oerset is mei “healwizens” betsjut fansels dat it hjir om litteratuer giet; boeketaal.

Op de plaats waar we hadden afgesproken was ook een lingeriezaak. En als de ander dan laat is, ga je toch de etalages bekijken. Zelfs als man. Misschien wel juist als man.

Mij viel op dat de torsos in de etalage tepels hadden. En dat leek me raar. Wat zouden paspoppen nu met tepels moeten? Tot ik me bedacht dat geïnteresseerde koopster zo wel kon zien of de stof van de lingerie doorscheen of niet.

Maar zo bezien is het weer onhandig dat er maar zo weinig frutseltjes uit de winkel over zo’n paspop gedrapeerd worden.

Enfin.

My government’s got a war on drugs. But get this: The two most widely abused and addictive and destructive of all substances are both perfectly legal.

One, of course, is ethyl alcohol. And President George W. Bush, no less, and by his own admission, was smashed or tiddley-poo or four sheets to the wind a good deal of the time from when he was 16 until he was 41. When he was 41, he says, Jesus appeared to him and made him knock off the sauce, stop gargling nose paint.

Other drunks have seen pink elephants.

Kurt Vonnegut, Cold Turkey

via Eliane

As Terry Wogan said, immediately after the Dutch entry: “twenty-nine years since the Netherlands won the Eurovision Song Contest. Make that thirty.”

The reasonable man adapts himself to the world: the unreasonable one persists in trying to adapt the world to himself. Therefore all progress depends on the unreasonable man.

G.B. Shaw, Maxims for Revolutionists

Sound advice on how to remove line breaks in Gutenberg texts:

In Word use find and replace 3 times:

Step 1. Find two paragraph markers - ^p^p
Replace with a neutral character ~ or # or @

Step 2. Find the one paragraph markers - ^p
Replace with a single space

Step 3. Put the two paragraph markers back in - find ~
Replace ^p^p

I used to joke it was only a matter of time before the first viruses and worms would attack digital still cameras as well. Not anymore. I know now that a digital camera can die a horrible death. Suddenly, with no warning. While I am holding it in my hands, without doing anything out of the ordinary.

This is a part of the last picture I took:

It’s not a pretty sight.

Ich bin der Welt abhanden gekommen,
Mit der ich sonst viele Zeit verdorben,
Sie hat so lange nichts von mir vernommen,
Sie mag wohl glauben, ich sei gestorben!

Es ist mir auch gar nichts daran gelegen,
Ob sie mich für gestorben hält,
Ich kann auch gar nichts sagen dagegen,
Denn wirklich bin ich gestorben der Welt.

Ich bin gestorben dem Weltgetümmel,
Und ruh’ in einem stillen Gebiet!
Ich leb’ allein in meinem Himmel,
In meinem Lieben, in meinem Lied

Friedrich Rückert, geboren am 16.5.1788

ik luister naar Kathleen Ferrier, die Mahler’s Rückert Lieder zingt. Passende melancholie aan het eind van een zonnige lentedag. En zo is er alle dagen altijd wel iets dat mijn muziekkeuze beïnvloedt. Dinsdag is het vierentwintig jaar geleden dat Ian Curtis van Joy Division zelfmoord pleegde. We houden het nog even donker.

Er is weer een nieuw album van de stripheldin Franka uitgekomen, en uit een soort volledigheidsdrang moet ik dat dan toch maar hebben ook. Ondertussen zal het zeker twintig jaar geleden zijn dat het eerste stripboek uit die reeks in mijn bezit kwam. Met Kidnap erbij zijn het er inmiddels achttien. Maar anders dan met de Guust Flater-boeken, of zelfs Asterix en Obelix gaan er vele jaren voorbij dat ik geen Franka’s lees.

De tekenaar Henk Kuijpers stileert zijn heldin inmiddels op zo’n manier dat het mij niet zelden bevreemd om naar haar te kijken. Dan weer is haar hoofd te klein en plat, haar nek uitgerekt tot onmogelijke lengte. Vaak ook krijgt ze schouders zo breed als van een beroepswaterpolospeler. Franka heeft soms de toevallige proporties van een modepop in een schets die alleen maar bedoeld is om de kleren beter uit te laten komen.

Maar het ergst van alles is nog wel dat Kuijpers geen tieten tekenen kan.
lês troch | lees door | continue reading »

‘Human character is smaller now, people don’t have durable passions; they’ve replaced passions with excitement.’ He pops a final berry. ‘But this won’t give you love strong as death.’

Saul Bellow, interviewed in 1997

Dan, als ik eindelijk verder fietsen mag na te lang stil te hebben moeten staan bij een minirotonde, schuurt mijn linkerkontzak bij het opstappen langs de zadelpunt om even onwrikbaar vast te blijven zitten.

Ik zet altijd stevig aan, zo’n eerste trap. En normaal heb ik meestal broeken met bretels aan ook.

Maar goed, er was verder niemand in de buurt. En menig vrouw toont vrijwillig al meer bilspleet in die lage jeans.

By contrast, Wood argues, contemporary novelists too often treat their pages more like flypaper, ready to cling on to any randomly floating bits of cultural debris: ‘How to make the best Indonesian fish curry! The sonics of the trombone! The drug market in Detroit! The history of strip cartoons!’

As a result, novels expand in size but shrink in significance. With the writer struggling to make himself heard above all this background noise, it becomes even harder to hear the voices of believable characters, who are duly downgraded to the status of puppets jerked on by the strings of plot.

Once Stendhal’s mirror is replaced by stories that seem happier reflecting on the problems of story-telling, as if hugging themselves at their own cleverness, old-fashioned realism is replaced by a new form of ‘hysterical realism’, in which novelists such as Thomas Pynchon and Don DeLillo need to shout in order to disguise the fact that they have nothing to say, or nothing worth listening to.

review of James Wood’s The Irresponsible Self:
On Laughter and the Novel

Alles beweegt; niets dat er ook maar een momentje stil wil staan. Dus is het verleidelijk de boel zelf maar even te bevriezen. Het afgesloten wereldbeeld is in al zijn eenvoud ook betoverend. Helemaal als zo’n wereldbeeld ruimte geeft aan de onverklaarbaarheid; zoals het christendom God’s grootheid ziet in alles wat wij niet kunnen uitleggen. En wie ben ik, met mijn Readers Digest basiskennis van de meeste onderwerpen? Er steeds maar weer op vertrouwend intelligent genoeg te zijn me redelijk snel wat zaken eigen te maken? Er steeds maar weer op vertrouwend dat ik met enige mate van zekerheid uitspraken durf te doen?

Ik kan mijn eigen twijfels nog niet eens goed verwoorden.

Goed schrijven is een patroon aanbrengen zonder dat dit patroon zelf storend aanwezig is. De lezer mag niet verveeld worden met de knoopjes, de hechtingen, alle dichtgemaasde gaten; alles moet glanzen alsof het zo geweven werd. Maar ik moet soms mij totaal onbekende werelden in vijf, zes regels vatten; en dan wel uitspraken doen met enig gezag. Terwijl ik alleen de waarde van wat mij bereikt maar zo’n beetje moet schatten, en dan nog met mijn neus heel dicht op het object.

Kortzichtig.

To read is to translate, for no two persons’ experiences are the same. A bad reader is a like a bad translator: he interprets literally when he ought to paraphrase and paraphrases when he ought to interpret literally. In learning to read well, scholarship, valuable as it is, is less important than instinct; some great scholars have been bad translators.

W.H. Auden, The Dyer’s hand and other Essays, 4.