Edge begins 2006 as mind provokingly as last year. Scientists answer the question what the most dangerous idea is they know.

Or do they?

Ideas can be dangerous. Darwin had one, for instance. We hold all sorts of inventors and other innovators responsible for assaying, in advance, the environmental impact of their creations, and since ideas can have huge environmental impacts, I see no reason to exempt us thinkers from the responsibility of quarantining any deadly ideas we may happen to come across. So if I found what I took to be such a dangerous idea, I would button my lip until I could find some way of preparing the ground for its safe expression. I expect that others who are replying to this year’s Edge question have engaged in similar reflections and arrived at the same policy. If so, then some people may be pulling their punches with their replies. The really dangerous ideas they are keeping to themselves.

Daniel C. Dennett

Eén voordeel is er dan toch aan al die jaaroverzichten en lijstjes van de laatste weken. Er is ook weleens echt nieuws dat me niet eerder opgevallen was.

Zo wordt bij de 15 beste ideeën van 2005 het plan genoemd van filosoof Peter Sloterdijk genoemd, voor het Pneumatische Parlement. Dit is per vliegtuig te vervoeren, naar nieuwe democratieën, om daar binnen 24 uur al meteen 160 versgekozen parlementariërs debatteerruimte bieden.

Ideetje bedoeld voor George W. Bush, vanzelfsprekend. Die schermt er weleens mee de wereld democratie te willen brengen. En daar zet hij dan meestal toch ook al vliegtuigen bij in, die enige last kunnen meedragen.

Eigenlijk is dit helemaal geen nieuws: want bijna niemand in Nederland kan rekenen. Kijk maar eens naar een willekeurige uitzending van het TV-programma Herexamen. Maar alleen Pabo-studenten in opleiding worden daar nog weleens op getest, de stakkers. En blij dat iedereen op de nieuwsredacties met het tegenvallende resultaat van zo’n testje is.

Over dat er bijna niemand op nieuwsredacties kan rekenen, schrijft nu nooit eens iemand iets, of dat het begrip van statistiek onder journalisten opvallend ondermaats is. Terwijl er ook daar toch leuke onderzoekjes aan te wijden zijn.

In Nederland is middelmatigheid de norm in bijna alles. Maar dat is al helemaal geen nieuws, en zal daarom nooit Teletekst halen.

Great article by the always immensely readable Joseph Epstein on the future of newspapers.

I share his doubts about their lack of quality, as has been expressed numerous times on this weblog before:

About our newspapers as they now stand, little more can be said in their favor than that they do not require batteries to operate, you can swat flies with them, and they can still be used to wrap fish.

Epstein is always good in finding great quotes from other wise man:

[...] I am in the condition of George Santayana, who wrote to his sister in 1915 that he was too old to “be influenced by newspaper argument. When I read them I form perhaps a new opinion of the newspaper but seldom a new opinion on the subject discussed.”

And, he has the definitive word on newspaper editorials:

I almost never read the editorials, following the advice of the journalist Jack Germond who once compared the writing of a newspaper editorial to wetting oneself in a dark-blue serge suit: “It gives you a nice warm feeling, but nobody notices.”

However, please read the whole piece, not just these highlights.

I have a more accurate name for the 21st century, and I encourage us all to start using it today.

Medievalist Eric Jager

Het publieke debat in Nederland is de laatste decennia gelukkig vrij gebleven van discussies over de doodstraf. Al vrees ik dat dit niet zo blijven zal. Als een paar grootbekken maar lang genoeg schreeuwen, zijn er altijd wel media die denken dat ze werkelijk iets te zeggen hebben.

Nederland heeft ook geen debatcultuur, al was het maar omdat iedereen meteen op de man gaat spelen.

En helaas, ik moet ook even op de man spelen nu. Omdat de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen dit jaar enige discussiebijeenkomsten zal organiseren over het thema geloof en wetenschap.

Dit is een werkelijk volkomen overbodige reeks debatten. God speelt geen rol meer in de wetenschap sinds ergens driekwart van de 19e eeuw. Toen durfden de wetenschappers eindelijk te stellen dat wat zij vonden ook zonder God’s inbreng te verklaren was.

Maar goed, zo’n ontwikkeling gaat in golven. De gedachte dat de menselijke geest alles zou kunnen verklaren, leidde indertijd ook tot overmatig optimisme in het eigen kunnen. Dat idee werd pas iets ingetoomd door het vergaan van de onzinkbare Titanic, en smoorde helemaal in de bloeddoortrokken modder van de loopgraven in de Grote Oorlog.

Tegenwoordig leven we met een herlevend godsdienstfundamentalisme. En een variant daarvan leidt in de VS tot de merkwaardige stelling dat er een ontwerp aan alles ten grondslag ligt. Dat idee heet Intelligent Design, en is op de keper beschouwd volkomen anthropocentrische relikitsch.

Daniel C. Dennett zei trouwens laatst tegen Der Spiegel nog aardige dingen over de mechanismen achter dat geloof in een ontwerper.

Omdat dit idee onder exacte wetenschappers hier totaal niet leeft, is het merkwaardig om er debatten over te willen organiseren. Want, eigenlijk is er in Nederland maar éen gerespecteerd iemand die openlijk wat God in de wetenschap terug wil stoppen. En dat is niet eens onderwijsminister Van der Hoeven. Nee, dat is ene Cees Dekker. Die het respect misbruikt dat hij afdwong voor zijn werk in de moleculaire biofysica, om aandacht te vragen voor de relikul die hij gelooft.

Dat mijnheer Dekker hier schijnbaar in gebed wordt afgebeeld, is overigens toeval. Hij vouwde zijn handen nu eenmaal vaak zo, afgelopen zondag in het TV-programma Buitenhof [uitzending staat online].

Maar het was jammer dat wetenschappers doorgaans te beleefd zijn om te weigeren aan zo’n discussie mee te doen. En het is heel doortrapt van de televisiemakers om net te doen of zo’n gesprek als dit tussen twee gelijkwaardige partijen plaatsvindt.

Er is simpelweg geen debat mogelijk met mensen die zeker weten dat God de waarheid is. Die zijn nu eenmaal ongevoelig voor welke argumentatie ook, omdat zij al zeker weten. Terwijl wetenschap ermee begint te aanvaarden dat er altijd betere argumenten mogelijk kunnen zijn dan jij nu weet. Hoe moeilijk dat ook is.

Er zit een diakriet in het password dat ik gebruik om bij mijn webmail te komen.

Dat teken is op lang niet ieder toetsenbord makkelijk te vinden. Onmogelijk te vinden, mag ook.

Dus moet ik dat password veranderen.

Radiodownload.nl

Het blijft merkwaardig, die neiging om onder invloed van de TV-journaals politiek zo persoonlijk te maken. Beleidskeuzes worden opgehangen aan bewindspersonen. Niet de Nederlandse overheid voert een op vele punten onhandig immigratiebeleid, in een tamelijk onmogelijke poging alles te willen reguleren. Nee, Verdonk deugt niet.

En zo verder.

Tegelijkertijd wordt zo’n politicus door die tendens ontmenselijkt. Normale zwakheden zijn hem of haar vreemd. Als er al eens zo iemand huilt, is dat het nieuws. Niet waarom die tranen werden geplengd.

Mede daarom krijgt het publiek nauwelijks iets te horen over de mens achter de bewindspersoon. Hoe Lubbers viespeukte in zijn tijd aan het Binnenhof, of hoe het zit met de bijzit van Job Cohen; meer dan roddels zijn dat nooit.

Tenzij zo iemand daar zelf over begint. Dan gaat het deksel van de beerput, en heeft iedereen het altijd al geweten.

Alleen daarom is al aardig om te lezen wat de Britse parlementair journalist Nick Robinson wist over het drankprobleem van politicus Charles Kennedy.

Ondertussen lijkt Kennedy te worden uitgekotst door zijn eigen partij: de Liberal Democrats; ofwel de derde partij in dat tweepartijen-stelsel die de politiek in het Verenigd Koninkrijk zo veel boeiender maakt dan alle gecompromis en geregel hier.

What happens when you teach monkeys to use money? They discover prostitution.

Charles Kennedy trekt zich terug als leider van de Lib-Dems, zoals te verwachten was.

Eén van de bestanden die onherroepelijk verloren ging met het crashen van mijn harddisk was het lijstje met nog te kopen boeken. Een boodschappenlijstje waarop van mijn favoriete auteurs zorgvuldig stond aangegeven wat al in mijn bezit is, en wat niet. Want, hoe goed mijn geheugen ook is, ik wil nu eenmaal boeken die ik gelezen heb gauw eens tot mijn bezit rekenen.

Dus moest ik dat lijstje opnieuw maken. En dat was een wat dubbel genoegen.

Enerzijds bleek het makkelijker dan ooit de bibliografieën van de schrijvers te vinden. Die staan tegenwoordig gewoon online, bij de Digitale Bibliotheek Nederlandse letteren [DBNL]. Alleen blijken de lijsten daar niet compleet te zijn. Ik heb titels in mijn kasten staan die de DBNL helemaal niet kent.

Dat voelde rijk.

Anderzijds staan er dan wel weer allerlei gelegenheidsuitgaven op die lijsten naast de reguliere boeken, waardoor ik ineens minder van mijn favoriete schrijvers bezit dan ik dacht.

Toch fijn om te weten dat er nog zo veel meer is.

En tuurlijk, een behulpzame ziel wees me laatst op het bestaan van boekwinkeltjes.nl, waar al die titels vast gewoon zo te bestellen zijn. Maar dat voelt toch als valsspelen. De sport zit ‘m er nu juist in een onbekende winkel binnen te kunnen stappen, in de hoop dat…

Ana Maria Cox, who used to be Wonkette, wrote a first novel about Washington politics. For some reason I haven’t read a favourable review yet. P.J. O’ Rourke harshly concludes:

Cox’s first language is blog

Kunstenaar Wim Delvoye [foto] - die van de getatoueerde varkentjes - als barbiepop.

Om een of andere reden kan ik nu maar niet dat nieuwsbericht vergeten dat kleine meisjes er zo veel lol in hebben hun barbies te verminken, op een gegeven moment.

Maar daar zullen die Wimmie’s te duur voor zijn. Het is wel kunst, natuurlijk.

Did Bush propose to bomb Al Jazeera, or didn’t he? Christopher Hitchens ponders:

A second reason for believing in the authenticity of the memo is that an unnamed spokesman for Blair was quoted in the original story as saying that Bush’s remark was “humorous, not serious.” This is as much as to concede that some such conversation did in fact take place. It is of course not always possible to tell when the president is joking, but another who saw the transcript claimed that he was “deadly serious, as was Blair.”

Fietsen roept bij mij altijd dezelfde zinnetjes op. Waarschijnlijk omdat ik al zolang fiets en zulke lange tochten heb gemaakt. Malen is het werkwoord dat hierbij hoort, want malen doet het.

En als het naar koud is, zoals vanmorgen met de wind tegen, herinner ik me altijd weer het zinnetje: schoenen ruim genoeg om je tenen er piano in te laten spelen. Dan dringt pas tot me door dat ik nog altijd voeten heb, die niet als klompen ijs aan de trappers vastgekleefd hoeven te zitten.

Dan laat ik mijn tenen piano spelen. Een paar bescheiden arpeggios lang. Tot het leven er weer in is teruggekeerd, of ik me een ander zinnetje herinner.

elk ding is de som van zijn antwoorden
lost het op in water? als het kookt?
in welk zuur wordt het helder?
brandt het?
als je weg bent
als je weken weg bent
als ik je dan zie
wie zal ik zijn?

D. Hillenius, Verzamelde gedichten, 269

Robert Pirsig grants a rare interview, but doesn’t get on with his interviewer.

So, the question remains. Does a book like Zen, and the Art of Motorcycle Maintenance offer a useful philisophy, or not? Pirsig feels about its successor Lila he’s selling a five-dollar bill for two dollar a piece, and still not making a sale. But, is that more than the vain fixed idea of a bestseller writer?

Pirsig defines his central idea like this:

The Metaphysics of Quality, or MOQ, is simply a philosophic answer to the question of what is Quality, or worth, or merit, or value, or betterness or any of the other synonyms for good. There are many possible answers but the one the MOQ gives is that you can understand Quality best if you don’t subordinate it to anything else but instead subordinate everything else to it.

It says there are two basic kinds of Quality, an undefined Quality called Dynamic Quality, and a defined quality called static quality. Static quality is further divided into four evolutionary divisions: inorganic, biological, social and intellectual. Our entire understanding of the world can be organised within this framework. When you do so things fall into place that were poorly defined before, and new things appear that were concealed under previous frameworks of understanding. The MOQ is not intended to deny previous modes of understanding as much as to expand them into a more inclusive picture of what it’s all about.

Van de bloemenhulde in het restaurant
Gedachten over euthanasie krijgen

Einde aan een uitzichtloos lijden…

• Richard Dawkins, interviewed in The Guardian, about his new TV-program on religion: The Root of all Evil
  

  What angers Dawkins most is the way religion gets such an easy ride. “We treat it with a politically correct reverence that we don’t accord to any other institution,” he says. “Even secularists talk about Jewish, Catholic and Muslim children. There’s no such thing. Children aren’t born with a particular religious gene.

• Charlie Brooler watched The Root of all Evil
  

  [...] hilarious because every time Dawkins meets a religious spokesman, which he does at regular intervals throughout the programme, he quickly becomes far too angry to conduct a civil conversation with them [...]

• Roger Scruton knows Dawkins is wrong:
  

  There is a tendency, fed by the sensationalism of television, to judge all human institutions by their behaviour in times of conflict. Religion, like patriotism, gets a bad press among those for whom war is the one human reality, the one occasion when the Other in all of us is noticeable. But the real test of a human institution is in peacetime. Peace is boring, quotidian, and also rotten television.

With audio excerpts. At The British Library. [requires Shockwave].

Our knowledge of ourselves is that we are alone, and our dream of ourselves is that we are alone because we are unique.

Clive James, A ‘Literary Education in Slush Fiction’

Merkwaardig hoe een interview van Theodor Holman met Ton Elias [mp3] over het kwaad in de wereld binnen de kortste keren uitmondt in een litanie over de kwaliteit van de journalistiek.

Niet dat ik het helemaal met hem oneens ben, trouwens [1.29 minuut].

Achteraf kan ik er nog wel de symboliek van inzien ook. Ik studeerde eens werktuigbouwkunde, lang geleden. Was daar niet gelukkig mee. Kon niet stoppen vanwege de dienstplicht anders, en ging van de weeromstuit veel zitten tekenen.

Mijn favoriete tekenmateriaal was toendertijd even de buisjespen, ook wel technische tekenpen genaamd. Dure en stevige pennen van de merken Staedler en Rotring waren dat, waarop stond hoe dik het lijntje was dat er mee te trekken viel.

Als ze tenminste niet verstopt zaten.

Ik had pennen in allerlei diktes, variërend van een haarfijne 0,185 millimeter tot zelfs een obscene 2 millimeter dik. Fijn gereedschap, waarvan toen ook al duidelijk was dat het zijn langste tijd was meegegaan. Ons instituut experimenteerde namelijk met CAD op blitzsnelle 286-PC’s. En de technische tekeningen die in de plotter ontstonden, waren oneindig veel strakker dan wij het ooit zouden kunnen met de hand.

Dus tekende ik strips met mijn technische tekenpennen. Karikaturen ook. Want, de tijden veranderden, zo leek het even. De studiefinanciering werd ingevoerd, en voor het eerst in decennia roerden de studenten zich weer eens massaal in afkeer van éen gezamenlijke vijand. Dat was de toenmalige minister van onderwijs wiens naam rijmde op “snapt d’r geen reet van”; thans de burgemeester van Den Haag.

De wet van behoud van ellende – die ik bij mijn studie werktuigbouw leerde - gaat bovenal op voor de aanwezigheid van politici in het openbaar bestuur; verdwijnen ze eindelijk, duiken ze elders weer op.

Die strips en karikaturen vond ik natuurlijk niet toen ik daar naar zocht, op mijn zolder. Wel een map met ander werk. Ook met de buisjespen gemaakt.

Merkwaardig is dat ik een kleine twintig jaar jaar later nog precies kan aangeven waarom deze tekening mislukt is; hoe zeer het beeld dat er ontstond afwijkt van wat ik voor ogen had.

En toch, het badstof van dat mottige zweetbandje is me toen al wel goed gelukt.

Door dit stijltje iets gelikter uit te werken, en met wat meer commercieel inzicht, had ik allang stippelportretjes voor de Wall Street Journal kunnen maken. Maar waarom zou ik nog, voor een effect wat met Photoshop vast in een minuut of wat te bereiken is?

There is a tendency, for example, for all artistic genres to develop in the direction of greater emotional content in time. Music moves from baroque to classic to romantic, with modulations becoming more striking, emotions stronger, orchestras larger. Movies go from merely illustrating stories to becoming more graphically exciting.

These patterns toward increasing violence and emotional content can be put down largely to satiation: the process by which we simply get tired of anything we consume and crave more excitement from it.

Denis Dutton, “We haven’t lost our ancient tastes for artistic entertainment”

Ligt het aan mij, of maakt politicus Bert Bakker echt een vervelend zelfvoldane indruk in zijn weekboek voor de Volkskrant?

Politici van D66 doen mij altijd denken aan de muis die meestampt met de olifant, in die mop. Met dat bruggetje.

Explore Design Observer more often.

The people have spoken, and told the World Economic Forum they think:

[...] that political leaders are dishonest, have too much power and are too easily influenced

However, since this survey is done every year, it’s nice to notice the growing pessimism of the Western Europeans in particular.

Meanwhile the politicals leaders and other managers think we are going to live in a more prosperous world, be it one less safer. Or in other words: they still make us the easy promise a better world will arrive, but want more power to get it.

Another fine interview with Daniel C. Dennett, on religion:

I take it you do not subscribe to the idea of an everlasting soul, which is part of almost every religion.

Ugh. I certainly don’t believe in the soul as an enduring entity. Our brains are made of neurons, and nothing else. Nerve cells are very complicated mechanical systems. You take enough of those, and you put them together, and you get a soul.

That strikes me as a very reductive and uninteresting approach to religious feeling.

Love can be studied scientifically, too.

But what’s the point of that? Wouldn’t it be more worthwhile to spend your time and research money looking for a cure for AIDS?

How about if we study hatred and fear? Don’t you think that would be worthwhile?

Ik heb net een boek van Maarten van Rossem besproken, dat in de titel belooft dat hij ons de wereld uit zal leggen. Alleen beperkt hij zich in het boek voornamelijk tot Nederland.

En vroeger waren er die radiocolumns met als titel ‘De toestand in de wereld’ van mr. G.B.J. Hiltermann. Die riepen bij mij voor eeuwig de overtuiging op dat als mensen in de publieksmedia met hun academische titel pronken, ze altijd uitspraken zullen doen over een onderwerp waarop zij nooit gestudeerd hebben.

Noem dit een wet.

Een mening is als een aarsgat. Elk heeft er éen, zo zeggen de Amerikanen. Trek ik deze metafoor door, dan is het nooit eerder zo populair geweest de wereld het eigen aarsgat te tonen als sinds het weblog doorbrak.

Natuurlijk doe ik hier ook weleens aan mee, op mijn bescheiden wijze. Mijn boeklog staat vol met persoonlijke getinte oordelen over boeken. Maar meestal heb ik geen mening, gewend als ik ben om zelf na te willen denken. En door te willen denken. Alleen stellen inmiddels meer mensen dan ik ooit voor mogelijk hield er prijs op mijn ideeën te vernemen.

Sommige mailen mij zelfs om onderwerpen aan te dragen. Dat is heel vleiend. Maar toch.

Wil ik wel iets zeggen over het laatste ideetje van minister Verdonk? Best, maar dan toch alleen door iets meer te vertellen over die vreemde dwangneurose van politici voor alles regels te willen bedenken.

Maar daar de juiste argumentatie bij bedenken, is werk.

Minister Pechtold’s woorden dan, dat de politiek zo’n vies en voos bedrijf zou zijn? Ach, het is toch een algemeen bekende mediastrategie in Nederland dat iedereen hier altijd wil overkomen alsof die een gewoon mens is gebleven. Ondanks al zijn of haar status. Niets van aantrekken, dat. Daar heeft menig intelligent essayist al het nodige over gezegd; dat hoef ik niet over te doen.

Die klucht in Fryslân dan, waarin allerlei mensen ruzie met elkaar kregen, omdat sommige politiemensen het Fries niet zouden verstaan? Ruzies over het Fries interesseren me niet.

Als de Friezen zich er nu eens wat drukker over maakten om mooie dingen met hun taal te doen, in plaats van alleen op de status van hun minderheidsspraak te hameren. Dan hadden we er nog wat aan. Was er tenminste nog eens plezier aan te beleven.

Verdomme, liet ik daar toch nog even een mening zien. Excuses. Het was sterker dan ik.

De portretten van society-fotograaf Martin Schoeller was ik al wel vaker tegengekomen, maar altijd éen voor éen. Nooit in een serie.

Er is sinds een half jaar een boek uit.

Foto’s als deze van wielrenner Lance Armstrong, maar ook de andere portretten die via de link te bekijken zijn, roepen bij mij een heel aantal vragen op. Eén daarvan is technisch: zijn die foto’s met digitale camera’s gemaakt? Daarvan heb ik al eens opgemerkt hoeveel onvriendelijker die de menselijk huid benaderen dan film dat doet.

Maar een ander is ook: waarom heeft de fotografie me nooit voorbereid op portretten als deze? De schilderkunst deed dat wel. Vooral Chuck Close heeft een paar reusachtig grote portretten gemaakt die in intensiteit met de foto’s van Schoeller te vergelijken zijn.

Merkwaardig genoeg vond ik daarop de huid soms ook al zo bedreigend roze.