Van de ideëeloze zielenpieten

stâld yn kultuur

Die krampachtige, in vergadering bedachte nieuwe spelling voor overheid en onderwijs is vanaf vandaag van kracht.

Boek der rusteloosheid | 1990

stâld yn boeklog

[...] Er staat ook weer geen bladzijde te veel in deze versie uit 1990, die nu ten onrechte is vervangen door een andere. Alle pagina’s brengen wel iets dat het verdient om geciteerd te worden. Het boek der rusteloosheid is een melancholiek meesterwerkje. [...]

 
 

boeklog 435

Zwavel zaaien

stâld yn angst / fear

Landgenoot Paul Crutzen - die ooit het geologische tijdperk anthropoceen bedacht - wil zwaveldeeltjes in de atmosfeer brengen om de aarde af te koelen.

De mens als vulkaan, tegen al die andere natuurrampen. Het is een idee waar ik even aan wennen moet.

Zomer 2006

stâld yn alg.

Of dat er tientallen vlinders tevoorschijn fladderden uit de plooien van een donkerblauwe handdoek die ook maar gewoon in mijn badkamer te drogen hing. Even lijkt het of het katoen is gaan leven.

[kleine vosjes. En goed, misschien waren het er twaalf. Of vijftien]

Geen portret, maar een origineel

stâld yn alg.

In de poëzie vindt men zo op het oog diezelfde tegenstelling: de beschrijvers van landschappen, stemmingen, planten, dieren, gezichten, en aan de andere kant de philosophen evt. moralisten, conclusiemakers. Maar een echte dichter geeft met niets dan een beschrijving, zonder ‘en daaruit volgt’, zonder ‘dus’, verklaring, vraag en antwoord. Alle beschrijvingen in de wetenschap zijn vertalingen van vragen hoe, waardoor en desnoods waarom. Bij een beschrijving van een dichter krijgt men geen vertaling, geen portret, maar een origineel.

Wetenschappelijke beschrijvingen moeten telkens vernieuwd, evenals vertalingen. Het gedicht, elk kunstwerk, blijft even geldig als een plant, dier, gezicht.

D. Hillenius, Tegen het vegetarisme, 72

Kingdom by the Sea

stâld yn boeklog

[...] zijn interpretatie is éen van een permanente verbazing over die Britten, en hun vele diepe vooroordelen.

En dus ben ik blij. Mijn voorkeur gaat uit naar voor schrijvers die het vreemde kunnen laten zien in het alom bekende. [...]

 

boeklog 437

Strijk en zet

stâld yn [web] tech

Heel slim was het niet om een tooltje te installeren dat mat hoe heet de processor werd bij 100% belasting. Al schrok ik wat minder toen ik de waarden niet langer op graden Fahrenheit had staan. Maar ja, wie schreef ook weer dat de huidige CPUs meer hitte per vierkante millimeter produceren dan het warmte-element in een strijkijzer doet?

En dat is dan nog niet eens hun hoofdtaak.

Dolende woorden

stâld yn boeklog

[...] En een boek vol magisch-realistische verhaaltjes kan ik maar slecht aan. Hoe prachtig de houtsneden ook zijn waarmee het rijk geïllustreerd is. Heel mijn opvoeding verzet zich tegen het magisch-realisme, om niet te zeggen mijn scholing ook.

Wonderen maken mij te makkelijke verhaaltjes. [...]
 

boeklog 438

Ondertussen, bij de buren

stâld yn doping

Terwijl de UCI over een paar uur Floyd Landis waarschijnlijk voor twee jaar zal schorsen, begint de media zich in Duitsland tegen Der Jan te keren.

Journalisten heulen nu eenmaal graag mee met een krachtige inquisitie. Voorbeelden moeten worden gesteld.

Maar het is allemaal zo schijnheilig.

Verdwenen stad

stâld yn alg.

[...] Brouwers fulmineerde indertijd nogal tegen al die inwisselbare jongetjes in de boeken van Luijters en diens vrienden. En, toeval of niet, ook De verdwenen stad gaat weer voornamelijk over het leven en streven van zo’n alledaags jongetje.

Als tijdsbeeld is het wel prettig hoor,[...]
 

boeklog 439

CliChe viv | New Cuban Revolution

stâld yn cliche

Considering the lack of imagination that is so common among magazine editors, it was only a matter of time before the first ‘Bush as Che’ would turn up.

Here it is.
 
 
 
more CliChes on this website

Meesterklassen

stâld yn kultuur

Ooit heb ik een meesterklas recenseren gedaan. Die organiseert mijn alma mater trouwens nog elk jaar. En hoewel het aardig was eens gericht kritiek om mijn schrijven te krijgen, in plaats van omfloerste pedagogisch verantwoorde aanwijzingen, deugt de naam van die collegereeks niet.

Bij een meesterklas gaat het erom dat een grootheid in het vak iemand die al iets nog beter maakt door gericht aanwijzingen te geven. En geen van de deelnemers aan die meesterklas recenseren kon al iets.

Ja, we konden al een beetje boekenlezen, misschien. Maar ik denk dat iemand misschien eerst wel tienduizend boeken moet hebben gelezen, wil die echt uit zichzelf onderbouwd kritiek kunnen geven. Anders blijft het recenseren maar een aangeleerd trucje, met gereedschap dat iemand niet zelf gekozen heeft en daardoor altijd vreemd zal zijn.

Bekijk een miljoen schilderijen, en het oordeel over het volgende doek zul je onmiddellijk weten. Ja of nee. Mooi of lelijk. Geslaagd of mislukt. Interessant of niet.

Tegelijkertijd brengt voor eenieder die beroepsmatig oordelen moet die o zo noodzakelijke routine ook enorme gevaren mee. Het blikveld kan er door vernauwen. Beroepsblindheid is een veelvoorkomende kwaal.

click image to play. 2.00 minutes

Toen ik aan die meesterklas recenseren begon, verwachtte ik een aanpak zoals Elisabeth Schwarzkopf in haar meesterklassen voorstond. Met een enorme aandacht voor kleine details, en een voortdurend interrumperen om correcties aan te geven.

Dat leek me een goede lesmethode. Toen. Maar, misschien was het goed dat er op dat moment geen sprake kon zijn van individuele begeleiding. Daarvoor vind ik de kunst van het recenseren van boeken toch te onbelangrijk om me druk over te maken. Boeken schrijven, ja dat zou nog iets anders zijn.

En, inmiddels heb ik zelf ervaring opgedaan met het lesgeven. Toevallig meestal ook nog vaak in disciplines die iedereen al zou moeten beheersen. De basisvaardigheden waren er al, mij restte de taak mijn pupillen zo te bekritiseren dat ze hun capaciteiten beter gingen benutten.

Dus, toen de NPS Schwarzkopf’s meesterklassen opnieuw uitzond, naar aanleiding van haar dood, bekeek ik voor het eerst ook hoe ze het deed, als docent. En dat viel nog niet mee. Ik zag toch iemand die maar éen ideaalbeeld voor ogen had, zonder daarbij rekening te houden hoe ver haar pupillen daaraan konden voldoen. Zat er toch wat te veel beroepsblindheid in.

Tegelijkertijd: wat een vakkennis.

En wat was het fijn om naar iemand te kijken die wist waarover ze het had.

Prettige afdronk

stâld yn alg., ekonomy

Boekhandel Amazon.com verkoopt tegenwoordig ook verse levensmiddelen online. Gezien de enorme verzendkosten, en de tijd die zo’n pakje uit de VS erover doet, is het niet vreselijk boeiend voor ons om daar melk te kopen.

Maar Amazon zou Amazon niet zijn als het zijn klanten niet aanmoedigde om de gekochte producten te recenseren. En dat doen ze dan ook. In groten getale.
 
 

Wat ik eerder over Windows XP had moeten weten, zodat het werken ermee heel wat prettiger was geweest de afgelopen jaren

stâld yn [web] tech

  1. XP kan gewoon wel helemaal opnieuw geïnstalleerd worden, zonder dat er verder iets aan het systeem verandert, dus met behoud van alle andere software en weet wat voor instellingen allemaal;
  2. En als dit onverhoopt geen soelaas brengt, kan iedereen Windows vanaf een live CD draaien met BartPE ;
  3. TweakUI. Ik kende het wel, maar heb nooit geweten dat de optie ‘Common dialogs’ toestaat om dat standaardmenu te veranderen waarmee Windows komt aanzetten als ik eens iets opslaan wil;
  4. Maar ook niet onaardig is het om van veelgebruikte mappen snelkoppelingen op het bureaublad te plaatsen. Dit scheelt meestal ook een paar clicken bij het opslaan, omdat die directories sneller te bereiken zijn;

Kunst van het recenseren van kunst

stâld yn boeklog

[...] dan gaat het me nog niet eens om Wam de Moor zegt over het recenseren. Hij geeft tips over het schrijven die voor iedereen van nut zijn, en doet dat ook heel slim; door zonder commentaar voorbeelden van andermans werk te geven en conclusies aan de lezer over te laten.

Dat zijn de beste tips.

Maar voor dit boeklog zijn De Moor’s aanwijzingen dan weer van gener waarde. [...]

boeklog 441

Shazou

stâld yn [web] tech

Leuk aan internet is dat de tekst en het beeld hier weliswaar tot u komen uit Californië, maar dat dit niet uitmaakt.

En nu is ook eindelijk voor mij zichtbaar geworden waar precies de server staat die mijn woorden bij u thuisbezorgt. Gebruikers van Firefox kunnen namelijk de Shazou-extensie installeren, die van een website met kaartjes kan aangeven waar deze gehost wordt.

Dat is wel aardig om mee te speulen, even. Want de resultaten zullen lang niet altijd kloppen.

via

The Dyer’s Hand

stâld yn boeken/books

British writers often use phrases from well known poems as titles for their book. So well known are those poems in fact, it is assumed that any literate person will spot the reference immediately. These book titles are never explained, even if they’re a bit weird.

So, even though The Dyer’s Hand by Auden has been one of my favourite books for many years, I never understood the title.

But, sometimes it is a bliss Americans know as little about those references as any non-native speaker of the English language does.

[Shakespeare's] duties as playwright and player are deplored as “public means” in Sonnet 111, a lament at Fortune, the “guilty goddess” who did not “better for my life provide / Than public means which public manners breeds” so that “my nature is subdued / To what it works in, like the dyer’s hand.”

Dirty work, in other words, though lucrative. [...]

John Updike, in the New Yorker

Sla jonge

stâld yn poezy/poëzie/poetry

Toegegeven, onderstaande afbeelding stond zaterdag al in de krant en op de website van het AD. Helemaal vers is het niet meer wat ik hier plant.

Toch heb ik zelden effectievere poëziekritiek gezien op het voze sentiment in Kopland’s bekendste als in onderstaande strip gegeven wordt.

Jammer dat er niet meer Nederlandse gedichten zijn die werkelijk iedereen kent, en zo onvoorstelbaar verbeterd kunnen worden. Wij hebben dat ook niet, dat alombekende frasen mooie boektitels leveren.

 

Zomer 2006

stâld yn alg.

Hé, ik heb een trui aan. Dat is een tijd geleden…

Vragen waar wel nooit een antwoord op zal komen

stâld yn [web] tech

Er staat iets op eamelje.net waarnaar door de vraagbaak Answerbus met enige regelmaat verwezen wordt. Maar ik weet niet wat. En nee, aan Answerbus vragen wanneer ze naar mijn site verwijzen, levert nu net geen antwoord op.

Gadget-gefreak

stâld yn [web] tech

Terwijl Wim de Bie’s alterego Driek de Gadgetfreak trots zijn nieuwe telefoon showt, maak ik al even langer gebruik van een vergelijkbaar toestel.

En, merkwaardig genoeg ben ik het meest tevreden over een functie die door de producenten nooit zo bedoeld zal zijn. Maar het ingebouwde fototoestel heeft geen flits. In plaats daarvan kan met een paar witte LED-jes licht op al het pictoreske worden geschenen.

Heb ik ineens altijd een zaklampje bij me, met een immer opgeladen accu. Ook al moet dat laatste dan om andere redenen.

Om erger te voorkomen

stâld yn boeklog

Toen ik eerder dit jaar [...] over dat boek van Ies Vuijsje schreef, verwees ik terloops al naar dit werk. Maar dat was niet helemaal eerlijk. Ik kende het alleen van reputatie; had het zelf nooit gelezen.

Was er eindelijk een keer discussie onder historici, wilde ik me nog niet in het debat verdiepen.[...]

boeklog 442

Pro

stâld yn [web] tech, media

Hadden die dominees vast niet gedacht, toen ze de Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep oprichtten indertijd. Dat de afkorting PRO nog eens voor professioneel zou komen te staan, en dat kekke merknamen internationaal heel belangrijk zouden worden.

Anderzijds. Geen beter moment voor de VPRO om dat vermolmde publieke bestel te verlaten dan nu, lijkt me.

Zomergasten viii

stâld yn alg.

Ron Kaal schrijft nu al een paar jaar in de Varagids profielen van de komende gast in het VPRO TV-programma Zomergasten. En hij doet dat met een diep etsende zuurheid.

Eerder besteedde ik al eens aandacht aan wat hij op de boeken van Joost Zwagerman had aan te merken. En ook Leon de Winter’s werk komt er niet best vanaf.

Goed geschreven zijn deze romans bepaald niet. Alles wordt herhaald (bang dat de lezer de draad kwijtraakt?), alles wordt benoemd (bang dat de lezer het niet snapt?), alles wordt voorgekauwd. De lezer hoeft niet zelf te denken, alleen maar te slikken. Is dat het recept voor een bestseller?

[...] in de romans van De Winter begroet de lezer de fictie van de film.

Goed, ook ik vond Kaplan zo’n merkwaardig zwak boek dat ik nooit meer iets van De Winter zal lezen. En toch gaat morgenavond Zomergasten aan, bij mij.

Maar dat heeft een andere reden. Leon de Winter heeft duidelijke meningen over wat er in het Midden-Oosten gebeurt, al lijken mij die meningen meestal op weinig anders dan vooringenomenheid gebaseerd te zijn.

Zijn interviewer, Joris Luyendijk, heeft een heel andere visie. Al is het wel afwachten of hij de bedeesde beleefdheid durft op te geven die de eerdere afleveringen van Zomergasten dit jaar nogal mat maakten.

eerder over Zomergasten op dit weblog

Lichaam

stâld yn boeklog

[...] Alleen met dit gegeven al creëerde Kureishi de ruimte om steekhoudende dingen te zeggen over de verschillen tussen ouderdom en jeugd, over de kansen vroeger en nu.

Die mogelijkheid neemt hij niet.

Had hij dat wel gedaan, was dit boek misschien nog iets aan geweest. Nu was er te veel aanleiding om me aan alle onwaarschijnlijkheden te ergeren. [...]

boeklog 444

Goed

stâld yn memoires

Ik heb ooit nog eens tegen Luc Krotwaar gelopen. Lang geleden. Hij zal het zich niet herinneren.

Nu loopt Krotwaar tegenwoordig meestal op de weg, in wedstrijden waar soms duizenden mensen aan deelnemen. Die kunnen allemaal zeggen ooit nog eens tegen Luc Krotwaar gelopen te hebben. Al zagen ze hem misschien alleen op de rug, in de verte. Bij het startschot.

Zo bedoel ik het niet.

We liepen een 1500 meter tegen elkaar, op een instuifwedstrijd voor junioren. Die was om atleten te lokken getooid met de titel open kampioenschap. Maar heel veel volk kwam er niet op af, dus werden er onderdelen geschrapt en kwamen we geen van beide uit op de afstand van onze voorkeur. De 1500 meter was mij te lang, en hem vast te kort. Hij had toen al naam als afstandloper.

Ik kende die naam, maar had hem nog nooit gezien. En toch herkende ik hem meteen, door het gemak waarmee hij liep. Vreemd is dat, hoe makkelijk het menselijk oordelingsvermogen werkt en hoe merkwaardig lang die oordelen standhouden.

Hij is onaantastbaar goed, zij is onaanraakbaar mooi, dat is onbegrijpelijk slim.

Vandaag werd Luc Krotwaar vierde, tijdens de marathon op de Europese kampioenschappen atletiek. Even leek het er nog op dat hij derde had kunnen worden, omdat hij ineens sterk vanuit de achtergrond kwam opzetten. Gewoon door aan zijn eigen tempo te blijven vasthouden, van tussen 3.05 minuut en 3.10 per kilometer.

Rond de 19 kilometer per uur is dat, ruim twee uur lang.

Ik herinner me die ene 1500 meter, omdat ik zo dicht bij Luc Krotwaar eindigde. Even leek het alleen daardoor of mijn mogelijkheden groter waren dan ze waren. Wat onzin is natuurlijk. Krotwaar zal gebaald hebben dat zijn nummer was geschrapt en de wedstrijd niet serieus hebben genomen.

Heel iemand anders won ook.

Toch ben ik blij dat Krotwaar nog altijd loopt, al is hij dan 38. Mijn bewondering van toen blijft onverminderd staan, al zie ik best dat hij de absolute top nooit gehaald heeft. Maar zolang hij loopt duurt mijn atletiekcarrière ook nog even voort, al is het slechts in de herinnering.

Zomergasten ix

stâld yn kultuur, media

Interviewen is verschrikkelijk moeilijk. En toch brengen bijna alle media iedere dag tal van vraaggesprekken. Dat komt omdat interviewen heel erg makkelijk lijkt. Stel een vraag, laat een bandje meelopen voor het antwoord, en zend of typ dat uit.

De goede vraag op het juiste moment stellen, vraagt ervaring, tact en kennis, en bovenal het vermogen om te luisteren. Dat eist nogal wat inspanning van de journalist. Het is daarom een heel stuk makkelijker om met een vooropgezet plan een vraaggesprek aan te gaan. Wat vaak gebeurt, is dat de journalist de antwoorden van tevoren zelf al bedenkt, en alleen nog de intonatie en woordkeus van de gesprekspartner als variabele nodig heeft.

En soms zelfs dat niet eens.

Mijn doorgaans zo negatieve oordeel over het niveau van de Nederlandse journalistiek is mede gebaseerd op de ervaringen die ik opdeed met de slachtoffers. Nogal wat mensen willen niet meer geïnterviewd worden, omdat hun woorden eerder al eens verkeerd zijn weergegeven of eenvoudigweg niet eens begrepen werden.

Maar goed, niet zelden is het ook omgekeerd. Dan heeft de journalist zich wel voorbereid en moet die verbijsterd merken dat de gesprekspartner alleen maar holle clichés weet te spuien.

Misschien was dat voor mij wel de meest ingrijpende ervaring die ik opdeed in de journalistiek. Om mee te maken dat diegene die tegenover mij zat weliswaar soms verbluffend goed met woorden om kon gaan, maar dat vooral deed om te verbergen niets te zeggen te hebben. Al was het maar door een elementair gebrek aan kennis.

click image to play. 2.05 minutes

Nogal wat politici ontmaskerden zichzelf zo in een vraaggesprek met mij.

Leon de Winter is ook zo’n hol daverend vat gebleken. Dit weet nu mede dankzij de uitzending van ‘Zomergasten‘ gisteravond.

Gastheer Joris Luyendijk stelde na zo’n anderhalf uur in de uitzending, toen de geestelijke vermoeidheid aan beide kanten had toegeslagen, een nogal hondse vraag. De verwoording was aanzienlijk beschaafder, maar eigenlijk vroeg hij: wie ben jij dan wel dat je zo zeker weet wat je allemaal stelt in je polemische stukken?

De Winter maakte de fout daarop in te gaan, en toen hij besefte nooit een goed antwoord te kunnen geven een blufferige tegenaanval in te zetten.

Nu weet ik niet hoe hij zich hier wel uit had kunnen redden. Misschien had alleen een cynisch grapje gewerkt. ‘Ja Joris, we weten allebei dat je het makkelijkst meningen formuleert over waar je het minst van af weet.’

Toch beving me gisteravond weer de bijna existentiële paniek die zich opdringt als ik weer een nietswetende politicus interview. Is dit werkelijk alles wat er nodig is? Wat handigheid met taal en een onwrikbaar dom vertrouwen in het eigen gelijk?

Windows Life Writer: a Quick Review

stâld yn [web] tech

Als Microsoft er gereedschap voor ontwikkelt, weet je dat iedereen en z’n oma inmiddels een weblog heeft. Windows Live Writer heet het spul, je kunt er op afstand postjes mee maken, en het ziet er wel slick uit.

Grootste nadeel ten opzichte van w.Bloggar, dat ik gebruik om dit bericht te schrijven, is dat het me in Live Writer niet mogelijk lijkt om eigen html-tags aan te maken die via sneltoetsen zijn op te roepen. Zulke kleine macro’s hebben, scheelt nogal in het code kloppen, bijvoorbeeld als ik hier filmpjes plaats.

Verder lukt het me ook niet er accounts voor twee verschillende weblogs mee aan te maken. Al zal dat misschien wel kunnen, en keek ik niet goed omdat mijn belangstelling al verdwenen was.

w.Bloggar blijft het dus, al is het jammer dat de website van de ontwikkelaar nu al weken uit de lucht is.

Windows Life Writer: a Quick Review | 2

stâld yn [web] tech

Nou moe. Kijk ik even wat die software kan, gooit die meteen mijn database door de war. Waar is postje 1981 gebleven?

* update: meerdere weblogs beheren kan dus wel.

Freude, Schöner Götterfunken

stâld yn alg.

Zo’n dag waarop al het nuttige dat ik gedaan heb beperkt bleef tot het ontdooien van het vriesvak van mijn koelkast.

En dat hoefde ik nog niet eens zelf te doen.

Notes from A Small Island

stâld yn alg.

[....] anders dan bij Theroux overvalt me na het lezen van Bryson niet de lust om zelf de Noordzee over te steken voor een vakantie daar. Maar hij weet me dan weer te verzoenen met een verblijf thuis door voor mij de tegenvallers op te vangen die ook zo zeer bij reizen horen. [...]

 

boeklog 447