The Observer stelde een panel van kunstenaars, journalisten, en wetenschappers wat elementaire vragen over de wetenschap. Hoeveel kunt u beantwoorden, zonder te spieken?

1. Waarom lost zout op in water?
    
2. Hoe oud is de aarde ongeveer?
    
3. Wat gebeurt er, als u het licht aandoet?
    
4. Is een kloon hetzelfde als een tweeling?
    
5. Waarom is de lucht blauw?
    
6. Hoe luidt de Tweede hoofdwet van de thermodynamica?
    

[...] the word “librarian” is out. They’re Information Professionals now, and it’s a Media Resource Center, and it’s wired to the max. Just as we novelists have become experiential document specialists producing sensory-data-based narratives encoded in a symbolic format that informally we refer to as English.

Garrison Keillor, ‘The Library Fix‘

Handelingenkamer Tweede Kamer der Staten-Generaal

En nog veel meer plaatjes van bibliotheken. [Uit het boek Libraries van mevrouw Höfer.]

Mijn zoektocht naar hoe het woord “privacy” op zijn Fries geschreven wordt, heeft nauwelijks iets opgeleverd.

Voor diegenen die zich afvragen of privacy in het Fries nu werkelijk dan anders geschreven wordt dan in andere talen waar het als leenwoord is opgenomen. Ja, het Fries wordt fonetisch gespeld. Ook in de leenwoorden. Dus waar de hele wereld “taxi” rijdt, is dat in het Fries “taksy”. Ook al komt dat woord van de eigennaam Thurn und Taxis. Friezen rijden ‘disel’, al heette de autouitvinder Diesel. En zo is er wel meer.

Op boeklog schreef ik het vermoeden op dat privacy in de fonetische spelling van het Fries dus ‘priffassy’ wordt, of misschien wel ‘preiwazy’. Want ja, dat is nu net het enorme nadeel van een fonetische spelling: welke uitspraak volg je?

Het Omkearwurdboek fan de Fryske taal, dat weinig anders is dan een lange lijst van in Friese teksten voorkomende woorden, kent overigens wel ‘prefasy’.

Prefasy?

Prefasy? Wat is dat nu weer voor woord?

Vor der Tour de France 1999 hatte Jaksche aus Furcht vor Razzien und Kontrollen Doping abgesetzt. Und kam als 80. in Paris an. Seine Hilflosigkeit beschreibt er so: “Du hoffst von Tag zu Tag, dass das Tempo langsamer wird. Du musst dich mehr anstrengen, und du erholst dich schlechter. Ich konnte nirgends mithalten und kam mir komplett überflüssig vor. Zum Schluss hatte ich Angst, sogar auf einer Eisenbahnbrücke abgehängt zu werden.”

“Das geständnis von Bella“

Mij interesseren die Potter-boeken niet zo erg. Maar de berichtgeving erover is wel interessant. Om het simpele gegeven dat er weliswaar al heel veel verkocht zijn bij reservering, maar dat vrijwel geen handelaar er winst op gaat maken. Elke grote aanbieder kan niets anders doen dan het boek onder de prijs verkopen, anders gaan hun mogelijke klanten wel naar een ander.

Die collectieve waan is aanmerkelijk boeiender. Harry Potter and the Deadly Hallows breekt inderdaad een nieuw verkooprecord, dat van het meest verliesgevende boek voor de handel.

It commits the logical error of arguing by default. Two rival theories, A and B, are set up. Theory A explains loads of facts and is supported by mountains of evidence. Theory B has no supporting evidence, nor is any attempt made to find any. Now a single little fact is discovered, which A allegedly can’t explain. Without even asking whether B can explain it, the default conclusion is fallaciously drawn: B must be correct.

Richard Dawkins, ‘Inferior Design‘

Deceit is not only embarrassing when it is revealed. It is also corrosive of attitudes to the public. It holds viewers in contempt. It sees them – as I have already suggested – merely aggregated as ratings, not as individuals.

Michael Grade: ‘Broadcasting: A Question of Trust‘

Afgelopen nacht zond de Pruus weer eens een cinematografisch meesterwerkje uit op een onmogelijk uur. Les Triplettes de Belville kwam langs. Misschien niet toevallig, omdat in deze film nogal stevig de spot wordt gedreven met de Franse hysterie over hun nationale wielerronde. En de Tour start zaterdag.

Voor een keer was het ook niet erg dat een Duitse zender de film uitzond, omdat er nauwelijks tekst in voorkomt, en er dus niets na te synchroniseren is.

En wat een weelde om zo’n film dan maar op te nemen, om te bekijken op een geschikter moment. De rijkdom aan details is heel opmerkelijk, en lang niet allemaal bij de eerste keer te zien. Melancholische retro en gekte ineen. Bijzonder.

Er is nog een andere manier om naar boeken te kijken. Niet door ze te lezen, maar door ze te beschouwen als voorwerp. Dit lijstje van Joseph Sullivan prikkelt me al een tijdje op toch ook zelf eens mijn favoriete boekontwerpen op een rijtje te zetten.

Maar, mijn smaak is nogal traditioneel.

Zo’n nauwelijks gestileerd boekje als The essential Hardy vind ik er fraai uitzien. Al doet wel aan het uiterlijk af dat er een hele reeks van deze boeken bestaat, waarin de Hardy ineens maar een variatie op een vast gegeven is.

Het mooiste boek om in handen te hebben, is de dichtbundel Hûn oan’e himel van Cornelis van der Wal. Dit komt vooral door de sterrenstof op het omslag. Beweeg het boek iets, en de kleur van het kaft verandert heel subtiel mee. Dat effect is met een scan totaal niet over te brengen.

En ik geef toe ook weleens door een mooi of opvallend kaft verleid te worden tot aanschaf van een boek. Marc Kregting’s boek De Leliering heeft ook weer een voorkant waarvan het werkelijke betoverende effect nauwelijks met een scan te vangen is.

Helaas zal ik dit boek nooit uitlezen, noch op boeklog bespreken. Goed daarom, dat het maar € 1,49 kostte.

Aan de vooravond van de Tour de France praatte Mart Smeets met dopingdeskundige Douwe de Boer en ploegleider Patrick Lefevere, over de wielersport.

De Boer sprak harde woorden. Maar tegelijkertijd klinkt daar ook een enorme relativering uit. Als inderdaad meer dan de helft van het peloton gebruikt, mag je er vanuit gaan dat de kansen redelijk gelijk zijn. Tussen de pakkers dan.

Overigens verwacht ik weinig van de Tour de France, omdat vrijwel geen enkele rit spektakel brengen zal. Andere technologie heeft de sport kapot gemaakt. De renners rijden rond met communicatieapparatuur, en weten daardoor onderweg alles over het wedstrijdverloop. Dit maakt bijna alle etappes nu al voorspelbaar. Ook al omdat de ploegleiders naar dezelfde TV-beelden kijken als wij. Goed, als u. Ik zal zelden kijken.

Het scenario: na korte schermutselingen in het begin ontsnapt een klein groepje renners dat enige voorsprong mag pakken. 80% van de wedstrijd rijdt dit groepje op kop, om dan kort voor de finish teruggepakt te worden. En hoera, dan is de wedstrijd misschien nog een minuut of tien onvoorspelbaar.

Dit vind ik veel erger dan welke doping ook.

Zoals gememoreerd in de commentaren door de man die alle boeken ter wereld gelezen heeft, de film Les Triplettes de Belville wordt vanavond uitgezonden op VRT1, al is het technisch gezien dan net alweer zondag.

Tom Waits and Kronos Quartet, Way Down in the Hole,

Waits’ live-uitvoeringen hebben een intensiteit soms, die zijn liedjes aanmerkelijk beter maken dan op de plaat. Als ik hem dan hoor, is er spijt dat hij zo weinig concerten geeft, dat die altijd ver weg zijn, en onbehoorlijk duur.

Maar eigenlijk is deze uitvoering van Way Down in the Hole het interessantst door dat krassende viooltje, een minuut voor het einde.

The situation got so bad, even rock stars thought they could help.

P.J. O’Rourke, All The Trouble in the World [34]

Ik moest aan de striptekenaar Jijé denken, bij het zien van dit weblogpostje over tekenaars die gevraagd werd met een blinddoek om hun helden te tekenen.

Jijé stierf in 1980, en werd in Spirou/Robbedoes uitgebreid herdacht door de striptekenaars die hij had helpen opleiden. Van Jijé had ik toen nog nooit gehoord, maar zijn pupillen hoorden tot mijn helden. Vandaar dat ik hun opmerkingen altijd heb onthouden over hoe je strips leert tekenen.

Zo had Jijé hen bijgebracht om tijdens modelstudies te tekenen zonder naar het papier te kijken. En ja, dat is een goede tip. Maar helemaal niet naar het papier kijken, wil juist niet. Dat gaat alleen aardig bij vormen die al honderden keren getekend zijn, zoals die striptekenaars bewijzen, met hun in het blinde getekende helden.

Ik voel dat ik even een paar weken moet ophouden met schrijven, omdat er te veel lijnen in mijn tekstjes komen die ik al honderden keren zo heb gezet. Het blijkt dus niet uit te maken of ik mijn computergebruik beperk tot een paar kwartiertjes per dag, om even de mail en de RSS-abonnementen te bekijken, of dat mijn PC’s de hele dag aanstaan.

Hoe maak je van een drol een taartje? Onze politici doen dat meestal door zo veel slagroom te spuiten dat onzichtbaar wordt wat daaronder zit. Ook vandaag weer, nu de Rijksvoorlichtingsdienst meldt dat paspoorten straks overal kunnen worden aangevraagd. Een wetsvoorstel daartoe is door de ministerraad goedgekeurd. [pdf]

Dus koppen onze nieuwsmedia: Paspoort aanvragen kan in gemeente naar keuze. Voor zover ze al aandacht aan het nieuws besteden. Afgeleid door de slagroom, en te dom om te ruiken wat er stinkt.

Daarom zal ik het echte nieuws nog éen keer uitleggen. Onze Rijksoverheid gaat een centrale database aanleggen [pdf], met al onze persoonsgegevens. Op dit moment zal die database nog maar éen biometrisch kenmerk bevatten; die onmogelijke pasfoto die door computers herkend moet worden. Maar daar komt binnen afzienbare tijd een tweede kenmerk bij.

Drie keer raden welk onvervreemdbaar lichamelijk kenmerk daarvoor gebruikt gaat worden? Uw vingerafdrukken.

En wat ligt er, als het dan zo ver is, meer voor de hand dan om deze database te koppelen aan die van de politie? Terwijl de herkenning van vingerafdrukken statistisch gezien niet foutloos is. Terwijl er zowiezo fouten gaan optreden bij het databasebeheer, gezien de reputatie van de overheid op het terrein van de automatisering.

Wee degenen die van zulke vergissingen het slachtoffer worden.

En waarom? Waarom?

De Vlaamse teletekst is weinig objectief, maar dat kan ik alleen maar toejuichen.

[...] anyone who’s read the first six Harry Potter books, could probably knock off a review of the seventh right now. So here’s mine.The book will start with Harry making his way back to Hogwart’s for his final year and his scar will be hurting. Ginny and Ron will be flirting a bit, while Harry tries to take himself seriously by almost swearing. There will be loads more unedited, not very interesting back story that should have been cut and there will be a ‘terrifically, exciting denouement that I can’t reveal as I don’t want to spoil the plot in which two much-loved characters die’. Oh, and JK will make another fortune.

The perils of instant reviewing

Ik maak nooit iets mee
Ik heb nooit iets gelezen
Ik denk niet na
Ik ben er voor niemand

Groet aan de lezers van de LC.

Interessant, die trend van dit ogenblik om boeken uit te geven zonder titel of andere aanduiding op de voorkant. Het boek hieronder heet The Black Swan. En nee, een heruitgave van Naomi Campbell’s roman is het niet. Dit boek werd geschreven door Nassim Nicholas Taleb. Het is een beetje een hype op het moment, maar dan éen waar ik me voor de verandering nu wel eens in interesseer.

Ons onvermogen risico’s of de kans dat iets gebeurt goed in te schatten, daar gaat het over.

Helemaal maar afzien van typography zal een boekontwerp ook minder onderhevig maken aan modes, misschien. Kijk ik naar een boekje als Canetti’s Fliegenpein, dan stoort de belettering me tegenwoordig wat. Terwijl ik dit boekje toen het net uitkwam in 1992, niet alleen om de vormgeving, maar ook vanwege het handzame formaat, éen van de mooiste uit mijn verzameling vond.

Datzelfde gold lang voor Handke’s kloeke bundel met aantekeningen. Al vond ik dat boek vooral zo mooi omdat het tekeningetje van dat rode kluwen doorloopt op de zijkant.

Enfin, boeken moeten gelezen worden. Dat leer ik hier dan wel uit.