Bij het 800ste boeklogje | wat ik leer

Ruim twee jaar geleden, vrij kort na de start van boeklog, schreef ik hier op wat mijn vooroordelen waren bij het uitkiezen en het lezen van boeken. Dat was een soort plaatsbepaling in de tijd. Boeklog had als een geheim doel om uit te vinden of mijn leesgewoontes al gevormd zijn, of dat er nog rek in zit.

In het begin van boeklog vreesde ik bovendien voor een verschijnsel dat Hans Goedkoop beschreven heeft in Een verhaal dat het leven moet veranderen. Waaraan de Prins van Denemarken me overigens onlangs nog herinnerde door het citaat dat hij van Goedkoop online zette:

Het vervelende […] is dat je door het schrijven van kritieken op den duur de neiging krijgt juist toe te groeien naar die ene eigen smaak. Je bent steeds minder gauw te imponeren, kijkt door trucjes heen, betrapt jezelf op déjà vu’s, ontwikkelt kort en goed je kennis en gevoeligheid en vindt zodoende uit wat literatuur is waar je hart nou werkelijk naar uitgaat. Je belangstelling verdiept zich en versmalt zich daardoor ook, tot op het punt dat je misschien niet meer de juiste man bent voor het werk.

Maar die blikvernauwing kon bij mij niet meer optreden, juist omdat die er al was, zo zie ik nu. Ik had me al lang voor boeklog teleurgesteld afgewend van wat in Nederland voor literatuur doorgaat. Ook speelt mee dat boeklog geen betaald werk is; ik lees doorgaans geen boeken omdat ik die moet lezen voor een bespreking. En als een boek me niet bevalt, wordt het niet uitgelezen, en dus niet geboeklogd.

Wel is waar dat er sinds 2005 alleen maar vooroordelen zijn bijgekomen. Het telkens formuleren van een oordeel maakt inderdaad helderder wat de eigen criteria zijn om boeken mee te beoordelen. En daar blijken onwrikbare uitgangspunten bij te zijn.

Misschien zou ik die uitgangspunten ook axioma kunnen noemen.

Dat oude rijtje vooroordelen was zo gek geformuleerd nog niet. De enige aanscherping die ik nu zie, is dat me steeds duidelijker wordt hoezeer ik een kil meedenkende, of noem het maar exacte lezer ben. Elke roman en ieder kortverhaal moet logisch kloppen binnen die tekst, zelfs al is het uitgangspunt volkomen irrationeel.

Maar, wat wordt er een hoop kromdenken en wantaal vergoelijkd door daar het label literatuur op te plakken.

En ja, mijn gevoel over wat literatuur moet brengen, komt erg overeen met wat W.F. Hermans het model van de ‘klassieke roman’ noemde.

‘Een roman, waarin alles wat gebeurt en alles wat beschreven wordt, doelgericht is.’ De strenge orde van de romanwerkelijkheid staat in tegenstelling tot de wanorde van de werkelijkheid in het gewone leven.

citaat bij J. Fontijn


[x]#3059 fan vrijdag 21 september 2007 @ 14:04:52

besibbe op eamelje.net [de nijste 10, maksimaal]:

  • Klaas kwam niet  Willem Frederik Hermans04/2015
  • 2014: nog éen keer op dienstregeling  bij de tiende jaargang van boeklog01/2014
  • Intuition Pumps | I & II  Daniel C. Dennett12/2013
  • Ik draag geen helm met vederbos  Willem Frederik Hermans12/2013
  • Citaat van de dag | 120612/2013
  • 2013: bij het 2500ste boeklogje  cijfers, plannen, ideeën04/2013
  • Nooit meer slapen  W.F. Hermans02/2013
  • 2012: in boeken  de 8ste jaargang van boeklog in het kort12/2012
  • 2012: een vrijwillige lobotomie  terugblikkend op de 8ste jaargang van boeklog12/2012
  • Halfbakken sabbatical03/2012

  • © eamelje.net 2001-2017. Alle rechten voorbehouden

    4 kommentaren

    Achille van den Branden  op 21 september 2007 @ 17:23:11

    Er zit nog steeds een uitgebreide bespreking van Goedkoops boek in de pijplijn. Dat boek heeft echter een erg krachtige indruk op mij gemaakt en zo een berg leesnotities gegenereerd dat ik die nog niet klein heb gekregen. Stay tuned.

    Goedkoop geeft zeer goed aan waar de wereldvreemdheid en het geliteratureluur zit in de Nederlandse letteren, twee aspecten waar ik – eerlijk is eerlijk – zelf nog niet mee in het reine ben gekomen.

    Ook ik heb graag dat een boek zijn eigen logica trouw blijft, al ben ik merkelijk toleranter voor wantaal, mocht u daar proza mee bedoelen die de weerspiegeling is van slordig denken. Beetje freewheelen op z’n tijd kan geen kwaad, vind ik. Taal is er ook om even in uit te blazen, om plezier aan te beleven. Wat men in jazz ‘loose phrasing’ noemt.

    Nu, ik kan wel gissen wat u met wantaal bedoelt, het zou helpen als de boeklogjes op dat punt wat concreter worden. Daarom blijf ik stilletjes verlangen naar een anti-boeklog uwerzijds. In een paar korte halen aangeven waarom een boek onuitgelezen blijft.

    Ik zie het al voor me. De pedant van het huidige Boeklog. Uiteraard ook met een knop ‘Archief etc.’ waarna zo’n prachtig valhek met categorieën naar beneden komt ;)

    En dan die URL.

    Boeklor.info

    pom  op 22 september 2007 @ 00:17:36

    Ik ben zo benieuwd of u nu daadwerkelijk “pedant” bedoelde.

    Achille van den Branden  op 22 september 2007 @ 10:03:56

    Hm, betrapt. Is er een Freudiaan in de zaal?

    pom  op 22 september 2007 @ 10:29:46

    Ik heb hier twee werken van Freud uit de boekenkast van wijlen mijn opa, in Gotisch schrift dus niet erg geschikt voor de snelle scan. Wilt u in plaats daarvan wellicht wat psychologie van de koude grond?