The Edge Question of the Year 2008

stâld yn kultuur

What have you changed your mind about, and why?

previously, The Edge Questions of the Years 2004, 2005, 2006, and 2007

The Trouble with Heroes

stâld yn boeklog

[...] Ik kocht het een jaar of tien geleden voor een stevige twintig gulden, omgerekend, en voelde me daardoor toen werkelijk ernstig bekocht. Maar tegenwoordig is het dan weer niet moeilijk online een boekhandelaar te vinden die er meer dan honderd pond, of honderdvijftig dollar voor vraagt. Dit is ook wel zo’n onooglijk ding, dat het makkelijk per ongeluk met de stapel oud papier meegaat. Ik kan me voorstellen dat er al heel wat zijn weggeraakt. [...]

boeklog 862

Weblogjaar 2007

stâld yn [web] tech, boeklog

De meeste bezochte pagina’s op eamelje.net in 2007 waren:

  1. Opruiming [alleen om de foto van Claudia de Breij, en de schaamhaarmode van 2005]
  2. MP3 van week 44 | 2006, omdat daar een link opstond naar dat liedje van de reclame met die parapluzwevers;
  3. De borsten van Franka, uit mei 2004 alweer;

runners-up: het filmpje met de palings van Achterwerk in de kast, Katja Schuurman bij Zomergasten.

Conclusie: sex sells. En niets van wat ik in 2007 wrochtte kon het publiek massaal bekoren.

 

De meest bezochte besprekinkjes op boeklog waren in 2007:

  1. De literaire kring, van Marjolijn Februari;
  2. Het zijn net mensen, van Joris Luyendijk;
  3. Prisma Woordenboek Fries;

Conclusies: een boek dat besproken werd in april 2007 voert de ranglijst aan, voor een boek waarover ik in juli 2006 al schreef. Maar had ik eerder over het Prisma Woordenboek Fries geschreven, had dit waarschijnlijk de lijst aangevoerd.

Marathoninterview Maarten van Rossem

stâld yn skiednis/history

Gelukkig heeft een gedienstige geest bij de publiek omroep alsnog links naar dat gesprek met de historicus Van Rossem online gezet. Ik moest het laatste deel missen.

meer Van Rossem op boeklog

Tegen het idealisme

stâld yn boeklog

[...] Zo moet het, heb ik een paar keer gedacht bij het lezen van deze biografie. Paul Frentrop heeft een zeer geslaagde levensbeschrijving van Pierre Vinken afgeleverd, en dit komt vooral omdat de hoofdpersoon nooit te lang hinderlijk in het beeld blijft; soms zelfs even tot edelfigurant wordt in dit boek. [...]

boeklog 863

Geen klachten over de ondernemingslust van de hedendaagse jeugd. Daarover niet

stâld yn media

De bel gaat. Aan de deur staat een jonge man die mij, in de hoop op een fooi, de beste wensen doet, als bezorger van het NRC-Handelsblad.

Nu lees ik die krant inderdaad, maar dit doe ik al jaren online. Er komt geen papieren exemplaar meer het huis in. “Hard werk zeker, al die elektronen door die koperen draadjes duwen”, zeg ik daarom.

En het zij hem geprezen, mijn persoonlijke bezorger van het NRC-Handelsblad lachte. Maar waarschijnlijk uit schrik.

Een paar dagen later. De bel gaat. Aan de deur staat een andere jonge man die mij de beste wensen doet, als bezorger van mijn huis-aan-huisblad.

Ik vraag hem welk daarvan.

Hij noemt een titel die me niets zegt. De Actief?

Ik vraag hem of het niet frustrerend is om kranten te moeten bezorgen als analfabeet. Hij doet meteen een stap achteruit.

Er is al heel lang een sticker op mijn brievenbus geplakt, om ongewenst drukwerk te weren. En de jonge man tuurt om te lezen wat daar toch precies op staat. Alleen gaat mijn voordeur naar binnen toe open, en ontneemt mijn heup hem het zicht op de tekst.

Goed, ik blufte. De sticker op de brievenbus zegt niets over huis-aan-huisbladen. Misschien moet daar maar eens verandering in komen, die krantjes gaan nu toch altijd ongelezen op de stapel. Maar de jonge man weet genoeg.

Muziekje van week 01 | 2008

stâld yn mp3/muzyk fan ’e wike

Midden jaren negentig was er geen week dat ik Nick Lowe niet beluisterde. Zijn Cd’s The Impossible Bird en Dig My Mood lagen altijd op of naast de speler. Ik kon vooral waarderen hoe ontstellend laid back hij sommige van zijn liedjes bracht. Dat maakte ze erg prettig om mee te zingen, als het me tenminste lukte de tekst te onthouden.

Vannacht bracht BBC4 een sessie met hem, en het eerste wat ik daarvan zag, was dat Lowe oud is geworden. Maar goed, dat valt bij een ander op. Mijn spiegelbeeld slijt van dag tot dag maar een onzichtbaar klein beetje.

De hele sessie was me bij eerste beluistering wat te veel up beat; er hadden van mij wel wat meer slepend gezongen nummers in gemogen. En ik miste het jengelende orgeltje ook.

Op de YouTube’s zijn hele reeksen met Lowe-nummers te zien. En wie dat wil kan de man van een kwieke twintiger zien veranderen in een bijna zestiger.

Ik heb nog even gezocht naar éen van mijn favoriete nummers. Maar van ‘The Beast in Me’ staat eigenlijk alleen een boeiende versie van Johnny Cash online — ooit de schoonvader van Nick Lowe.

Mijn Nederland

stâld yn boeklog

[...] Ik mag Van Istendael graag lezen, maar nu ik voor de verandering eens uit eigen ervaring kon oordelen waarover hij schreef, las ik hem blijkbaar toch anders. [...]
 
 

boeklog 864

Lamento

stâld yn boeken/books

Er worden tienduizenden boeken uitgegeven die ik nog niet eens zou willen aanraken. Ware het niet dat aan het begin van elk jaar deze boeken massaal in dozen in de uitverkoop gaan, en mogelijk de titels bedekken die me wel interesseren. Dan moet ik wel.

Elk jaar is er minder van mijn gading te vinden in de uitverkoop. Misschien moet ik er blij om zijn blijkbaar alle boeken al te bezitten die me interesseren.

Maar toch heeft het iets triest om niet eens wat leesbaars af te kunnen rekenen als compensatie van al die tijd die het kostte om de boeken te verzetten.

Ladder

stâld yn boeklog

[...] Voor mij persoonlijk had het nut om De ljedder in vertaling te lezen. Daardoor is me meer duidelijk geworden over ik het Fries intern verwerk.

Voor de schrijver lijkt het me dat hij de belangrijkste kwaliteit van zijn boek verloor, door het naar het Nederlands over te zetten.[...]

boeklog 865

Certain boring facts need to be reported, and long investigations need to be disclosed so they are on the record

stâld yn media

The worst-case scenario for many readers is that, by some circumstance, their favorite writer is fired for some weird reason. Let’s just hope the reason is valid and is not influenced by a cynical view of the world and an endless popularity contest judged only by page hits. Otherwise, all I’m going to be writing about is Britney Spears and how she grew her hair so long so fast.

John C. Dvorak, ‘Page-View Syndrome’

Dikke nek

stâld yn alg.

Jarenlang ging het goed, maar ineens werd ik weer opvallend vaak geplaagd door hoofdpijn. Voorheen was me meestal wel duidelijk waarvan die hoofdpijn kwam. Stress, en dus een hoge bloeddruk, bleek vaak een oorzaak. Maar mijn bloeddruk is nu juist aan de lage kant.

Toen ik er langer over nadacht, bleek er maar éen factor te zijn die alle keren aanwezig was als ik hoofdpijn kreeg.

Mijn kleding.

Telkens als ik hoofdpijn kreeg, had ik een coltrui gedragen. Lekker warm. Maar blijkbaar is mijn nek inmiddels te dik geworden om er nog iets omheen te kunnen velen. Een hypothese die makkelijk te toetsen is door mijn kledingkeuze er om aan te passen.

Overhemden dragen, met een goeie stropdas, staat natuurlijk ook mooi.

De schemer daalt

stâld yn boeklog

[...] Jeroen Brouwers mag Van het Reve dan verwijten dat die zo vaak thema’s recyclet, ook de onderwerpen in zijn eigen geschriften zijn voorspelbaar voor wie er meer dan éen heeft gelezen. Dat is enerzijds prettig — men weet wat in huis komt — maar anderzijds ook wat vermoeiend. [...]
 

boeklog 867

Max parallax

stâld yn boeken/books

Ooit bedacht ik me dat ik het altijd met de publicist Max Pam eens ben als hij iets afkeurt, maar het tegelijkertijd nooit begrijp waar hij nu zo enthousiast over is. Dat verschijnsel is toen maar tot Max parallax gedoopt.

En ziet, zoals aan het eind van elk jaar, als Pam zijn favoriete boek uitkiest, begrijp ik niet goed waarom.

Hij vond Marte Jacobs van Tim Krabbé het beste wat 2007 heeft opgebracht.

Ik hield aan dat boek een kater over.

A Former Spear-carrier for the Empire | 6

stâld yn angst / fear, skiednis/history

One of the severe side effects of imperialism in its advanced stages seems to be that it rots the brains of the imperialists. They start believing that they are the bearers of civilization, the bringers of light to “primitives” and “savages” (largely so identified because of their resistance to being “liberated” by us), the carriers of science and modernity to backward peoples, beacons and guides for citizens of the “underdeveloped world.”

Chalmers Johnson, ‘An Imperialist Comedy’

Meer Johnson op eamelje.net

In het midden van de reis door mijn leven

stâld yn boeklog

[...] In het eerste stuk kijkt de meester zelf terug op een periode in zijn leven, rond zijn dertigste. Het was in die tijd dat hij het bestaan in de goot toch maar eens opgaf, om rechtopstaand naar de sterren te kunnen reiken. Daarbij vult Brouwers wat biografische details in, die zijn vaste lezers al grotendeels hadden kunnen oppikken uit eerdere boeken. [...]

boeklog 866

Get stewed, books are a load of crap

stâld yn boeken/books

Larkin dus, is volgens The Times de grootste Britse auteur van na de Tweede Wereldoorlog; in weer eens zo’n willekeurige ranglijst.

Nu was Philip Larkin, die zure bibliothecaris uit Hull, geen aangenaam mens. Zijn status onder de Britten is ook weleens een behoorlijk stuk lager geweest. Toen de biografie door Andrew Motion uitkwam, bijvoorbeeld, en hem racisme werd aangewreven. Terwijl Larkin volgens mij gewoon aan vrijwel iedereen een hekel had, politiek correcte types zeker daarbij niet uitgezonderd.

Toevallig is Larkin ook een literaire held van mij. Hij is zeker de meest gebloemleesde dichter op eamelje.net. Maar of hem dat ook de beste schrijver maakt van iets?

Waarom zou ik me voor dat soort ranglijsten beperken tot Britse schrijvers die na de Tweede Wereldoorlog publiceerden? Uit dat cohort is trouwens niemand die me meer plezier heeft gegeven bij het lezen dan Sue Townsend; en dat nu al meer dan 25 jaar.

Larkin is natuurlijk wel ontstellend Brits, en van zijn werk blijft in vertaling weinig over. Als de vertaling al deugt. Merk bijvoorbeeld op hoe onnozel in bovenstaand filmpje ‘yellow’ vertaald is met ‘geel’, terwijl er ‘laf’ wordt bedoeld. Geel als babypoep, zo laf.

Misschien is bij The Times gedacht: Larkin is zo Brits, die exporteert zo slecht, dan hebben we tenminste een held die we voor onzelf kunnen houden. Ik sluit dit niet uit.

meer Larkin op boeklog

Marius wil niet in Joegoslavië wonen

stâld yn boeklog

[...] Ook de wat tegenvallende inhoud van een boek kan gelukkig maken. Een beslissing is genomen; een pijnpunt weggehaald. Het was misschien een wat merkwaardige reden om een boek te lezen — maar het maakt ook wel weer rustig om te weten dat ik het niet per se hoef te hebben. [...]

boeklog 868

Renate Rubinstein

stâld yn boeken/books

De herhalingen van Adriaan van Dis’ talkshow op Cultura hebben ook iets morbide. Een hele optocht aan ondertussen dode schrijvers trekt langs. Toch heeft dit soms zijn voordelen. Hoewel ik de uitzendingen begin jaren tachtig heb gezien, had ik toen vrijwel nooit de auteurs gelezen die er aan het woord kwamen. Inmiddels is dit anders.

click image to play. 1.46 minutes

Zo was ik blij het gesprek met Renate Rubinstein nog eens te kunnen zien. Ook al valt daar nogal wat over op te merken. Allereerst is het opvallend dat de originele opnameband van dat interview verdwenen schijnt te zijn, en wat er nu getoond wordt van een VHS-je komt.

En verder miste Van Dis in zijn nieuwe vooraankondiging éen van de aardigste aspecten van dat gesprek. Ja, het was zeker zo dat Renate Rubinstein zich voor het eerst publiekelijk uitsprak een ziekte te hebben. Al noemt ze de naam daarvan niet. Maar direct na van het interview met Van Dis, en de ook genoemde problemen bij Vrij Nederland, zou zij even de luwte opzoeken. Toen zou zij het boek schrijven over haar ervaringen met multiple sclerose. Nee heb je.

meer Renate Rubinstein op boeklog

Ondertussen, online

stâld yn [web] tech

Het gedrag van Windows ergerde me weer eens; ik vind het onnozel dat files altijd aan maar éen softwaretoepassing gekoppeld worden. Dus stelde ik terloops een vraag daarover op AskMetafilter, of dit niet anders kon. Dat leverde een aardig discussietje op, en ook een kleine verbetering aan de situatie daarvoor. En dat wordt dan weer opgepikt door Lifehacker, die het gegeven aardig genoeg vindt om de hele wereld te melden.

Zo houden we elkaar bezig, op de interwebs. En soms is het grappig om te zien hoe éen simpele handeling van alles in beweging zet.

Hoe lees ik een etiket?

stâld yn ekonomy

Als op een product staat dat het 0% vet bevat, is met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid te zeggen dat het voor 80% uit suiker bestaat.

Freud, Stalin en Dostojevski

stâld yn boeklog

[...] Uit wat er overbleef vond ik Van het Reve’s vergelijking tussen Tsjechov en Maarten Biesheuvel nog het aardigst, omdat hij daarin iets probeert te verwoorden over wat goed schrijven is. Terwijl hij tegelijk constateert dat de grootheid van beide auteurs er nu juist in zit dat ze het zich kunnen veroorloven algemeen geldende regels voor goed schrijven geheel te negeren. [...]

boeklog 869

Ergernis, nu al

stâld yn media

Goed, alle aandacht voor de presidentsverkiezingen in de VS is ergens nog wel te rechtvaardigen. Maar ergerlijk is nu al dat de media zo ontstellend dom bericht doen van wat er gebeurt daar.

Het maakt namelijk niet zo veel uit welk percentage de presidentskandidaten aan kiezers binnenhalen, van belang is alleen hoeveel afgevaardigden [pledged delegates] ze winnen. Omdat die, en die alleen, uiteindelijk gaan bepalen wie er de kandidaat wordt in de landelijke verkiezingen.

Dus wint mevrouw Clinton percentagegewijs misschien wel ruim van mijnheer Obama in New Hampshire, maar beide krijgen er even veel pledged delegates, namelijk 9. Dat lijkt me een gelijk spel. En dus geen overwinning van mevrouw Clinton.

Dus won mijnheer Obama misschien eerder wel Iowa, maar verloor mevrouw Clinton daar lang niet zo erg als de media ons wilden doen geloven. Obama won 16 afgevaardigden, Clinton 15.

Maar goed, zou ik alle media diskwalificeren die dit elementaire gegeven niet schijnen te beseffen, blijft er wel een heel klein beetje aan nieuwsorganisaties over.

Ernst Bettler

stâld yn media

The story of a Swiss graphic designer, who brought a whole company down. Or did he?

Briefje

stâld yn alg.

Geachte mijnheer de televisieredacteur,
 

dank voor uw uitnodiging. Ik ben zeer vereerd. Medewerking aan uw TV-programma zou ik ook wel kunnen toezeggen, ware het niet dat ik vermoed tot een ander lezerspubliek te behoren dan u zoekt.

De boeken die op mij een bepalende invloed hadden, oefenden vooral een grote invloed uit op mijn intellectuele ontwikkeling — vergeef me deze onbescheiden omschrijving.

Een wat extreem voorbeeld, dat ook uitgebreid op mijn boeklog beschreven staat, is de impact die het boek Dubieuze zaken had. Dit voedde mijn onrust over de Nederlandse rechtstaat zo, dat ik ophield met mijn bijverdienste als rechtbankverslaggever.

Aan dit boek kleeft dus zeker een persoonlijke herinnering, ik heb er verder ook een duidelijke mening over, alleen zullen de vragen die het opriep dieper gaan dan in een TV-programma even tussendoor aan de orde zijn te stellen.

Bovendien hoort er geen verhaal bij dat voor u prettig te verbeelden is, met aangenaam veel vaseline op de lens.

Tuurlijk, ik ben heel wel in staat om te beschrijven wat bijvoorbeeld het lezen van de verhalen van Mavis Gallant me op het moment doet, of uit te leggen welke leeservaring Pessoa’s Boek der Rusteloosheid me bracht.

Maar het is voor mij een grote vraag of ik daartoe een hele werkdag moet opofferen, want zo veel tijd kosten TV-opnames uiteindelijk altijd wel. En er zijn grenzen aan mijn ijdelheid.

vriendelijke groet,

And Another Thing

stâld yn boeklog

[...] Het is dat hij die overstatements ook tegen zichzelf aanwendt, en zijn eigen onhandigheid behoorlijk kan uitserveren, anders was dit waarschijnlijk een onuitstaanbaar boek geweest. [...]
 

boeklog 870

Muziekje van week 02 | 2008

stâld yn mp3/muzyk fan ’e wike

Andara Kandore — Kandore mandore

Japanse folk-muziek, uit het einde van de jaren zestig. Wat overigens alleen uit de tekst blijkt. Maar wie luistert er nu naar de tekst van liedjes?

Andara Kandore was eventjes de artiestennaam van Inoue Yousui, toen hij doorbrak met juist dit liedje. En ach, het klinkt ook alsof het er altijd al was — alsof door het beluisteren nu, alleen maar de mist oplost tussen vroeger en dit moment. Kandore mandore is als alle folksliedjes die je ooit gehoord hebt, en tegelijk ook weer helemaal niet.

The Naked Jape

stâld yn boeklog

[...] Bovendien deed zich bij het lezen het merkwaardige verschijnsel voor dat beschouwingen over humor op zichzelf totaal niet grappig zijn, en veel eerder saai. Hoe veel moppen er bijgesleept worden ook, ter adstructie. Humor sterft niet alleen meteen op de ontleedtafel, maar verschrompeld ook tot bijna niets daarbij. [...]

boeklog 871

Zij en ik | RSVP

stâld yn zij en ik

zij: Waarom niet?
ik: Nee, dat is de vraag niet. De vraag is waarom ik wel in zo’n televisieprogramma zou willen verschijnen?
zij: Maar dat is toch leuk?
ik: Ik vind het al vreselijk als ik voor mijn werk mediacontacten moet onderhouden. Wat is er in vredesnaam leuk aan om ergens als edelfigurant nummer zoveel een paar minuten het beeld te mogen gaan vullen?
zij: Zie ik je ook weer eens.
ik: Ik kan zo de webcam aanzetten. En zwaaien.
zij: Dat blijft surrogaat. Maar het is toch een eer dat je gevraagd bent? Ik krijg nu nooit eens zulke uitnodigingen. Het is toch ook bijzonder dat iemand je vraagt?
ik: Volgens mij heeft een luie redacteur gewoon een beetje gegoogled wie er in Nederland zo ijdel is om online te melden weleens een boek te lezen. Een massamailtje is dan snel geschreven.
zij: Wat ben je toch een vreselijke zeur soms. Zie het gewoon als een avontuur.
ik: Nee, er is gewoon éen kant aan de media die me altijd vreselijk ergert, daar waar de journalistiek hoernalistiek wordt. Waar redakteuren erop kunnen speculeren dat de mensen die ze benaderen zo gevleid zijn door de aandacht, dat ze desnoods door brandende hoepeltjes springen. Kietel iemands ijdelheid maar genoeg, dan gaat dat vanzelf. Dan vindt die het zelfs een eer om een hele dag van zijn leven op te offeren om drie tellen te verschijnen in éen of ander lullige TV-programmaatje.
zij: Je zei net dat het een nieuw programma is.
ik: TV-programma’s over boeken deugen toch vrijwel nooit. Dat kan ook moeilijk anders. Lezen is gewoon een veel te intieme handeling. Jij stelt je dan helemaal open voor een ander, en die heeft zijn of haar best gedaan dat complete vertrouwen niet te beschamen…
zij: Jouw boeklog is eigenlijk een pornolog, dat zeg je daarmee.
ik: In het begin voelde dat zeker zo.
zij: Weet je wat het met jou is? Jij wilt alles altijd veel te goed doen. Jij kunt niet ontspannen lachend naar zo’n televisieopname toe gaan, met het idee er gewoon een leuke dag van te maken. Ik bedoel, alles wat jij zegt, vind ik slappe smoesjes. Schrijf nu maar gewoon naar die redacteur dat je je bedacht heb. Natuurlijk valt dat programma tegen, maar dat weet je toch? Wat kan jou dat dan verder schelen?

Dawn of the Dumb

stâld yn boeklog

[...] Helaas ook werd Brooker’s column online gezet, waardoor het stuk zijn normale setting miste. Amerikaanse lezers dachten daarom dat Brooker’s satire een serieus redactioneel commentaar van de krant was. Dus, zoals tegenwoordig gebruikelijk, waren onmiddellijk tal van doodsbedreigingen zijn deel. [...]

boeklog 872

Dinner with Darwin

stâld yn boeken/books, skiednis/history

The New Humanist asked several scientific commentators what they would talk about with Darwin, provided there was a chance to meet him.

New Humanist: What would he think of the fact that his ideas and personality are under attack from Intelligent Design and creationism?

Steve Jones: He would probably not be interested. At the time his theories were widely accepted – even by the church. What is surprising is the way they have been dis-accepted recently. He’d find the way people argue about him frightfully vulgar.

meer Steve Jones op boeklog