Ynhâld fan ’e ov-chipkaart-side

© eamelje.net 2001-2017. Alle rechten voorbehouden. All rights reserved

 

‘Strippenkaart moet blijven’

De OV-Chipkaart maakt het openbaar vervoer fors duurder. Dat blijkt uit het SP-onderzoek ‘De OV-Chipkaart, een kostbare onvoldoende

Dat de invoering van de OV-Chipkaart een prijsopdrijvend effect heeft — naast de vele privacy-bezwaren — was me al opgevallen.

Maar, voorlopig geldt ook:

  • dat ik éen OV-Chipkaart gratis kreeg, van de Friese provinciale overheid [Friezen, dit kunt u nog éen week afdwingen];
  • dat nogal wat bussen die de OV-Chipkaart als vervoersbewijs zouden moeten accepteren niet de benodigde apparatuur hebben. Of misschien wel apparatuur hebben, maar die niet werkend krijgen. Waardoor ik inmiddels heel wat gratis ritjes heb gemaakt;

In 2010 zal de schok dus nog wel meevallen.

En stiekem merk ik toch ook wel opgelucht te zijn niet telkens weer strippenkaarten te hoeven kopen.


RFID | OV-Chipkaart
Reau en ark

In de toekomstroman Little Brother laat Cory Doctorow zijn helden gratis en anoniem met het openbaar vervoer reizen, doordat ze telkens snel even de kaartinhoud van een ander klonen op hun eigen OV-Chipkaart. Dit kan, omdat deze kaarten met RFID-chips werken, en deze hebben als eigenschap dat ze op afstand uitleesbaar zijn.

RFID, ofwel radio frequency identification, is zo’n uitvinding waarvan doorgaans de voordelen meer nadruk krijgen dan de nadelen. De chips kosten weinig, en zijn desnoods zandkorrelklein, dus kan letterlijk alles er van worden voorzien. En in winkels of opslagplaatsen is daar zelfs nog wel wat voor te zeggen. Even een RFID-lezer bij de stapel houden, en zonder te tellen, wordt duidelijk hoeveel er nog in voorraad is.

Maar goed, dan zijn er altijd mensen die RFID in kleding willen aanbrengen, zodat de wasmachine altijd het juiste wasprogramma draait. Of weigert om te werken als er een rode sok tussen de witte was is gekomen; wat me al veel irritanter lijkt, gezien de matige kwaliteit van foutmeldingen in de technologie die ons omringt.

RFID in voedselverpakkingen maakt het mogelijk dat de koelkast zelf alvast aanvullingen gaat bestellen bij de supermarkt.

RFID in geld maakt dat veel moeilijker te vervalsen, in theorie, terwijl omgekeerd snoodaards van een afstandje kunnen meten hoeveel geld iemand bij zich draagt.

Zoals alle uitvindingen is RFID voor goede doeleinden en voor kwade zaakjes te gebruiken. En over het gebruik in de OV-Chipkaart heb ik zeer gemengde gevoelens; die ook na een jaar gebruik nog altijd niet helder zijn.

Dat de OV-Chipkaart zeer gemakkelijk te hacken zou zijn, was overigens als jaren terug bekend. Omdat de krentenwegers bij de overheid voor een veel te goedkope chip hebben gekozen, was het slechts een kwestie van tijd voor iemand software zou schrijven waarmee iedereen de kaart kan kraken.

Interessant vind ik overigens wel dat hackers inmiddels de perfecte misdaad hebben bedacht, door te bedenken dat iemand zelf zijn OV-Chipkaart van reisinformatie kan voorzien. Daardoor komt zo’n kaart nooit in aanraking met het in- en uitcheck-systeem, is bij controles niets zichtbaar, en verloopt een reis dus weer geheel anoniem.

Daar had Doctorow toch nog niet aan gedacht, in zijn toekomstroman.

En daarom, maar ook slechts daarom, zou ik er nog wel voor voelen zelf de OV-Chipkaart te gaan kraken.

Voorlopig, en zolang het kan, reis ik nog gewoon op een papieren kaartje in de trein. Bovendien is de OV-Chipkaart onhandig in gebruik voor treinreizen. Bij gebruik in de bus, hoogt het saldo automatisch op als het te laag wordt voor reizen. Maar de NS eist dat er meer dan een normale hoeveelheid saldo op de kaart staat — vanwege de hoge borg die gevraagd wordt — en doorgaans moet je dat met dezelfde automaat ophogen als die ook papieren kaartjes verkopen.

Heb ik voorlopig wel de 40% korting van mijn actiekaart, maar is er geen systeem dat bijhoud waar ik zoal heenreis. [Behalve dan dat mijn GSM die bewegingen verraadt].

Is er ook nog de irritatie dat dezelfde reis iedere keer een ander bedrag kost, dat vergeten uit te checken een kostbare affaire is; ook al omdat het zo’n berg werk kost de borgsom terug te krijgen.

Nee, de OV-bedrijven bewaren de gegevens over de reizen van hun klanten te lang. En dat is tegen de wet. Maar diezelfde wet heeft nog altijd geen enkele bijtkracht getoond.


OV-Chipkaart
week 01

 

Een goed besluit was het van de Tweede Kamer om de Nederlandse Spoorwegen te dwingen de komende jaren papieren kaartjes te blijven accepteren. Het alternatief is namelijk te verschrikkelijk voor woorden.

Toegegeven, als de OV-Chipkaart goed werkt, is het handig om op de bus of trein te kunnen stappen zonder daarvoor eerst nog ergens een kaartje te hoeven hebben kopen.

Alleen geldt voor alle technologie dat deze prachtig is zolang die goed werkt.

Bepalender voor de kwaliteit lijkt me eerder hoe vaak er problemen voorkomen, en hoe simpel deze vervolgens te verhelpen zijn.

En dan blijkt de OV-Chipkaart te vaak onbruikbare technologie te zijn, omdat de infrastructuur erachter nog altijd niet deugt. Merkwaardig dat een heel land dit accepteert; dat niet hele treinen vol gaan weigeren te betalen.

De kaart eist dat een gebruiker voor een rit incheckt, en op zijn eindbestemming uitcheckt. Alleen is uitchecken lang niet altijd mogelijk –omdat poortjes dan niet werken, of zelfs geheel onvindbaar zijn. Daarop incasseert het bedrijf achter de OV-Chipkaart automatisch de borg die betaald werd bij het inchecken, die meestal veel hoger als de ritprijs is.

Dit probleem kan worden rechtgezet, alleen moet daartoe een website worden bezocht. En die site is compleet onbruikbaar. Ik ben een ervaren gebruiker van elektronische systemen; ik weet zelfs al decennia hoe nerds denken. Maar zelfs voor mij is die website doorgaans onmogelijk te gebruiken.

Altijd gaat er iets mis.

Sterker nog, als het me wel lukt om een keer een overzicht te krijgen van betaalde ritten voelt dit bijna als een grootse prestatie. In plaats dat dit normaal zou zijn.

Dus reis ik nu weer steevast op een papieren treinkaartje als ik de reis kan declareren.

Dit was in 2012 nog een paar keer extra nuttig ook; omdat ik daarmee bewijs had dat mijn reis te lang geduurd had, en NS reiskosten terug moest betalen. Had ik via de website een ritoverzicht moeten uitdraaien, had ik bedankt voor de moeite.

De vervoersbedrijven maken dus alleen al miljoenenwinsten sinds de invoering van de OV-Chipkaart door a] meer borg te innen dan waar ze recht op hebben, b] en het onmogelijk te maken deze fout recht te zetten.

Ondertussen heb ik al lang genoeg een OV-Chipkaart om dit jaar een nieuwe te moeten aanvragen. De krengen hebben nog een houdbaarheidsdatum ook.

Anderen leerden me al dat het hervernieuwen van de kaart online moet gebeuren, op dezelfde onmogelijk website, en dat je daarbij in een gekmakende eeuwige loop terecht komt.