Citaat van de dag | 1002

Ook constateert hij dat het dominante beeld van banken niet klopt. Het zijn geen bemiddelaars tussen sparende huishoudens en investerende bedrijven, zoals banken zelf niet moe worden te herhalen. Het zijn vastgoedfondsen, aldus Taylor, die kort inlenen en lang uitlenen op basis van dekking door vastgoed. Besloegen hypotheekleningen in 1900 nog een derde van de bankbalans, in 2007 was dat verdubbeld. Bedrijfsleningen zijn een marginale post geworden.

En ook volgens Taylor zijn balansrecessies na een geïmplodeerde huizenzeepbel de ergste die er zijn.

Ewoud Engelen, ‘Europese beleidsmakers zijn bankvrienden’


Citaat van de dag | 0910

De meest basale eis die je aan marktwerking mag stellen, is dat er een markt is die werkt. Dat betekent: de klant kan besluiten naar een andere aanbieder over te stappen als hem iets niet bevalt. De lakmoesproef van iedere markt-werkingsoperatie is daarom: kan de klant kiezen? Zo nee, dan is er geen marktwerking.

Voor zowel openbaar vervoer als de zorg geldt: de klant kan niet kiezen.

Mathijs Bouman, ‘Kan de klant kiezen?’


Quote of the Day | 0903

In the seventeen years between 1992 and 2009, the Russian population declined by almost seven million people, or nearly 5 percent—a rate of loss unheard of in Europe since World War II. Moreover, much of this appears to be caused by rising mortality. By the mid-1990s, the average St. Petersburg man lived for seven fewer years than he did at the end of the Communist period; in Moscow, the dip was even greater, with death coming nearly eight years sooner.

Masha Gessen, ‘The Dying Russians’


Politieke verslaggeving

Journalisten menen dat het volstaat om twee kanten te laten zien van een verhaal. ‘HIj zei’ wordt maar al te makkelijk gezet tegenover ‘zij zei’.

Dat mechanisme ergert me gauw.

Helemaal als er meer speelt, zoals in de casus Ella Vogelaar en haar toenmalige politieke baas Wouter Bos. Ik schreef al eens over hen.


Erg!
Patrick Demompere

[...] in de zomer van 2014, bleek Erg! onveranderd goed te zijn. Zelfs al heb ik in de afgelopen tien jaar met regelmaat achteraf kennis kunnen nemen van de onthutsing bij vooral Vlaamse auteurs, die zich toentertijd behoorlijk geschoffeerd toonden door Demompere’s oordelen.

Punt is namelijk dat ik deze oordelen bijna onvoorwaardelijk geloof. Komrij/Demompere weet in veel van zijn recensies vooral zo goed te treffen waaraan het schort in de toon van de besproken auteurs. [...]

boeklog 1 vii 2014


De leegheid van die levens
Te fietsen | week 08

Eerder schreef ik al eens:

Vele malen las ik De renner van Tim Krabbé. En nooit leverde de beginselverklaring uit de openingsparagraaf daarbij problemen op:

Meyruies, Lozère, 26 juni 1997. Warm, bewolkt weer. Ik pak mijn spullen uit mijn auto en zet mijn fiets in elkaar. Vanaf terrasjes kijken toeristen en inwoners toe. Niet-wielrenners. De leegheid van die levens schokt me.

De renner heeft velen tot fietsen aangezet. En grappig genoeg, zoals uit bovenstaand portret blijkt, Tim Krabbé uiteindelijk zelf ook weer.


Panorama van de week | 26
Noordpolderzijl

Zaterdag 28 juni 2014, omstreeks 11:30.

Noordpolderzijl, de kleinste haven van Nederland met een open verbinding naar zee.


De man die… | The Man Who…
meer mensen zagen het

Had ik meer dan die ene maand lang boeken kunnen lezen waarvan de titel begon met ‘The Man Who…’ | ‘De man die…’?

Makkelijk.

Een heel jaar had ook gekund.

Misschien moest ik nog eens op herhaling.


Quote of the Day | 0629

It was an impressive achievement, of course, and a human achievement by the members of the IBM team, but Deep Blue was only intelligent the way your programmable alarm clock is intelligent. Not that losing to a $10 million alarm clock made me feel any better.

Gary Kasparov, ‘The Chess Master and the Computer’


Quote of the Day | 0604

in order to carry out violence and subversion abroad, or repression and violation of fundamental rights at home, state power has regularly sought to create the misimpression that it is terrorists that we are fighting, though there are other options: drug lords, mad mullahs seeking nuclear weapons, and other ogres said to be seeking to attack and destroy us.

Throughout, the basic principle remains: Power must not be exposed to the sunlight.

Noam Chomsky, ‘Edward Snowden, the World’s “Most Wanted Criminal”‘


Quote of the Day | 0530

John Maynard Keynes famously looked forward to a day when “economists could manage to get themselves thought of as humble, competent people, on a level with dentists”.

It’s a nice piece of self-deprecation, but it’s also an analogy worth exploring. We don’t expect a dentist to be able to forecast the pattern of tooth decay. We expect that she will offer good practical advice on dental health and intervene to fix problems when they occur. We should demand much the same from economists: proven advice about how to keep the economy working well and solutions when the economy malfunctions. And economists should bear in mind that no self-respecting dentist would be caught dead forecasting when your teeth will fall out.

Tim Harford, ‘An astonishing record – of complete failure’


Toerfiets
Te fietsen | week 07

Het ontroerde me om eindelijk eens een beeld van de fiets te krijgen die een medepersonage was in zo veel van Bob den Uyl’s reisverhalen.

En dat is vreemd.

Want normaal doet eigenlijk alleen het boek van een schrijver er toe. Memorabilia van zijn of haar werkende leven interesseren me niet. Musea gewijd aan éen auteur ga ik voorbij. Waar of waarmee zij schreven, is al evenmin van groot belang. Het resultaat telt, en het resultaat telt doorgaans alleen.

De ontroering over de fiets van Den Uyl is extra vreemd vanwege de tegenzin van hem om mee te doen aan dat toneelstukje voor de televisie, en zijn onverschilligheid uiteindelijk ook over dat rijwiel.

Het onderhoud daarvan liet hij aan anderen over.

Mag hij dus een boekje hebben geschreven dat Wat Fietst daar? heet. Kende hij toch de eenvoudige wet niet die stelt dat er twee manieren zijn om plezier te beleven aan een fiets. Door het ding te berijden. Of door het apparaat te onderhouden.

Fora genoeg online overigens waar tegenwoordig hevig gediscussieerd zou worden of het vleugeltje van de snelspanner achter de juiste kant opwijst. Dus moet ik wel constateren zo’n gegeven inmiddels waar te nemen bij het kijken naar een fiets; terwijl de kwestie me niet eens interesseert.

Wel betrapte ik mijzelf op de gedachte hoe jammer het was dat schrijver noch programmamaker het benul hadden om te weten dat je een fiets altijd hoort te tonen van de kant waar de aandrijving zit. Met het stuur naar rechts in beeld dus.

Toch vertelt Den Uyl’s fiets ook zo al heel wat. Hij reed op een raceframe — zoals hij ook aangaf — dat geschikt is gemaakt om te toeren, door spatborden en een dragertje te monteren. Een echte toerfiets had namelijk een langere wielbasis gehad, met het achterwiel iets verder weg van de zadelbuis, waardoor er bijvoorbeeld dikkere banden gemonteerd hadden kunnen worden; wat het rijden van lange afstanden comfortabeler maakt.

Verder valt de sportiviteit aan de zit op. Het stuur staat heel wat lager dan het zadel — bij toerfietsers en lange-afstandrijders staan beide gauw eens dichter bij elkaar.

En het frame lijkt me zelfs aan de kleine kant, gezien het grote stuk zadelpen dat uitsteekt — wat indertijd de mode helemaal niet was; anders dan nu.

In contrast met al deze sportiviteit staat dan weer het loeizware, afgeveerde zadel.

Maar, misschien is mijn ontroering wel allereerst ontstaan door de minuten in het middendeel van het item, als Den Uyl een paar maal de wielerbaan in Ahoy rondrijdt. En aan zijn hoog opgetrokken schouders is te zijn dat hij daarbij angst heeft eerst. Pas na een ronde of wat zakken de schouders wat, en buigen zijn armen. Dan is te zien dat hij wel degelijk een fietser was, die dus afstanden kon rijden.


Quote of the Day | 0521

As I did, they chose to study economics in the hope of solving, or at least understanding, real world problems: poverty, inequality, inflation and financial crises. But their classroom experience is narrower and less satisfying than mine was. They find themselves engaged in rote learning of models based on rational choice. They are fobbed off with assurances that acquisition of these skills is a necessary foundation for understanding of the great issues of the day; but somehow these great issues never make it into the curriculum. They suspect, rightly, that many of their teachers are not much interested.

John Kay, ‘Angry economics students are naive – and mostly right’


Heilig vuur

In maart al uitgezonden, nu pas bekeken, een herhaling van een item ooit uit de jaren zeventig over schrijver Bob den Uyl [1930 — 1992] en zijn fiets. Onder meer.

Met het echte Reynolds frame.

In een verhaal vervloekt hij de programmamakers nog, want hij viel tijdens de opnames, in Ahoy, Rotterdam. Zijn cranks waren te lang, en niet geschikt om mee op een baan te rijden.

boeklog over Den Uyl


Citaat van de dag | 0508

Een kleine maand geleden ging het mis. Het team van mijn werkgever Bits of Freedom ging een workshop geven aan Tweede Kamerleden over Big Data. Bij de balie werden de namen even gecontroleerd om de gastenlijst af te kunnen vinken. De baliemedewerker stak zijn hand uit en ik gaf hem mijn Lichtbildausweis. Hij las mijn naam voor en zijn collega zette een vinkje voor mijn naam. Ik kreeg mijn pasje terug en kreeg een bezoekerssticker. Daarna zei hij: ‘Laat dat pasje nog eens zien?’ Toen ik het hem gaf, herkende hij het als iets dat niet echt was. Ik feliciteerde hem, zei dat hij pas de tweede persoon was die scherp genoeg was om het op te merken en gaf hem mijn paspoort. Hij bleef vriendelijk maar moest ‘toch even een melding maken.’

Dat was het begin van een gemoedelijke escalatie. Binnen een kwartier nadat ik mijn Lichtbildausweis had gegeven zat ik op de achterbank van een politieauto, met mijn handen op de voorstoel, op weg naar het bureau. Vanaf dat moment zit je in een procedure met een aantal vaste stappen. [...]

Hans de Zwart, ‘In de Tweede Wereldoorlog hadden we wél wat te verbergen’


Quote of the Day | 0504

The idea is that if people can’t be trusted to deal with risk and uncertainty, then someone else needs to do it.” The approach known as “nudging”, which grew directly from Kahneman’s work, is just the latest example: it takes it as a given that our urges lead us astray, then asks how those urges might be channelled in healthier ways. “But this isn’t a vision for the 21st century – to guide people along from birth to death like sheep!” Gigerenzer says.

Gerd Gigerenzer, in: ‘Can you risk not reading this piece?’


Quote of the Day | 0502

If any inkling about the way the world works and the manner in which human nature is constituted were to be remotely available to me during my stay on the planet, I should have the best chance of discovering it through literature.

Joseph Epstein, in: ‘On Joseph Epstein’

Boeklog over Joseph Epstein


Quote of the Day | 0424

This means, in plain language, that we – and many others – are dependent on Google. At the moment Google has a 91.2 percent search-engine market share in Germany. In this case, the statement “if you don’t like Google, you can remove yourself from their listings and go elsewhere” is about as realistic as recommending to an opponent of nuclear power that he just stop using electricity. He simply cannot do this in real life – unless he wants to join the Amish.

Mathias Döpfner, ‘Why we fear Google’


Sue Townsend [1946 — 2014]

Ik meen me van lang geleden te herinneren dat Sue Townsend het na twee boeken over Adrian Mole eigenlijk wel best vond. Het leukste was wel verteld. Mannen worden na al die vreselijke onzekerheden uit hun puberteit op zijn best nog onnoemelijk saai.

Uiteindelijk schreef ze zes boeken, over Adrian. Omdat ik daarvan de twee hierop volgende nooit eerder gelezen heb, volgens mij, ben ik onder meer benieuwd of die net zo humoristisch zijn — al is Townsend op dat gebied absoluut te vertrouwen. Ook interesseert me of de boeken menselijk blijven; of de personages dan niet te veel poppenkastpoppen zijn, die door hun auteur ruw in allerlei vervelende situaties gebracht worden, om te kijken hoe ze daarop reageren.

Boeklog over Sue Townsend

Obit. in The Guardian


Slijtage
Te fietsen | week 06

Alles slijt. En daardoor vergt alles onderhoud. Wat ik bij fietsen dan zo merkwaardig vind is dat mijn banden zo veel langer meegaan dan de kettingen, of de cassette met versnellingskransjes achter.

Rubber is toch zo veel minder hard dan staal. Alleen heeft een normale band meer dan twee meter aan omtrek, anders dan een kransje met zestien tandjes achter, waar elk tandje dus onnoembaar vaak aangegrepen wordt.

Slijtage aan banden valt bovendien vrij snel op. Zo’n band bevat normaliter lucht, en als die lucht niet meer vastgehouden worden kan — door welke oorzaak dan ook — dan heet zo’n band lek. En lekke banden rijden niet lekker.

De slijtage aan ketting en versnellingskransjes verloopt veel aanmerkelijk subtieler.

Om vast te stellen of de ketting vervangen moet worden, is zelfs speciaal gereedschap nodig. Of een stalen liniaal van minstens dertig centimeter, opdat te zien is of twaalf schakels van de ketting nog altijd precies twaalf inch lang zijn.

Fietskettingen slijten op hun draaiende deeltjes, de rollen. De smering die het buigen daar mogelijk maakt, verdwijnt. Daardoor lijkt of schakels uitrekken met de tijd.

En als een ketting is uitgerekt, tast die op zijn beurt de radertjes aan waarover deze lopen moet. Een versleten ketting laat ook de rest van de aandrijving extra snel slijten.

Spreek ik nog niet eens over wat er gebeurt als zo’n ketting smerig is. Of de fiets in de winter gebruikt wordt, en de wegen nat zijn van de pekel.

Bij goed onderhoud zou een cassette met tandkransjes achter gemiddeld drie kettingen mee moeten kunnen gaan. Mij is dat nog nooit gelukt. Door een verschijnsel simpelweg dat in de foto hierboven vrij duidelijk zichtbaar is. Ik heb een grote voorkeur voor een beperkt tal versnellingen. Sommige kransjes achter worden aanzienlijk vaker gebruikt dan de andere.

Ik ben dus ondertussen tot een andere school overgegaan — de school van de iets grotere onverschilligheid. Waarvan de pupillen hun cassettes en kettingen beide helemaal verslijten, en dus tegelijk pas vervangen als de aandrijving bij het trappen ineens gaat overslaan.

En dat kan ook best, omdat de kettingen noch de cassettes die ik gebruik vreselijk aan de prijs zijn. Met iets meer dan twintig euro elke vijf-, zesduizend kilometer ben ik wel klaar.

Maar vorig jaar hoorde ik van iemand die per se op een peperdure fiets wilde rijden; een kopie van de fiets waarop een aanzienlijk betere renner de Tour de France had gewonnen. Toen deze man de cassette en de bijbehorende superlichte ketting bij de fietsmaker liet vervangen, kostte dat hem in een klap meer dan vijfhonderd euro.

Ook ijdelheid bleek toen te kunnen slijten.


Quote of the Day | 0410

This is a pivotal moment in the history of medicine. Trials transparency is finally on the agenda, and this may be our only opportunity to fix it in a decade. We cannot make informed decisions about which treatment is best while information about clinical trials is routinely and legally withheld from doctors, researchers, and patients. Anyone who stands in the way of transparency is exposing patients to avoidable harm. We need regulators, legislators, and professional bodies to demand full transparency. We need clear audit on what information is missing, and who is withholding it.

Ben Goldacre, ‘What the Tamiflu saga tells us about drug trials and big pharma’

Boeklog over Ben Goldacre’s Bad Pharma.