Here and Now
Paul Auster & J.M. Coetzee

[...] Wel komt Coetzee op een gegeven moment tot de wijze conclusie dat mensen liever blijven doormodderen met een situatie die ze al kennen, dan dat ze afstand durven te nemen en voor iets radicaal nieuws te kiezen.

Maar dan gaat het boek al over Israel en het Palestijnen-vraagstuk. En zijn de auteurs even een Statler & Waldorf die de kwaliteit van de politici daar spottend de maat nemen. [...]

boeklog 21 v 2013


Te fietsen | week 21
spatborden ii

Jan Heine schreef een half jaar terug verheugd dat hij het hele jaar door dezelfde fiets gebruikte. Niet langer was het nodig een apart exemplaar in de stal te hebben voor slecht weer. Een fiets die wel spatborden had, en waarvan de onderdelen mochten slijten.

De fiets waar hij tegenwoordig op rijdt heeft namelijk effectieve lange spatborden. Waardoor hij altijd droge voeten houdt bij regen, en er geen zand en troep van de weg op zijn ketting komt.

Nu heeft Jan Heine in de VS wat de status van fietsgoeroe, net als Grant Petersen. Beiden hebben een winkel bovendien. Dus weegt bij al hun woorden mee dat ze misschien iets willen verkopen.

Bovendien vinden Amerikanen spatborden op een fiets raar. Omdat fietsen er niet echt vervoersmiddelen zijn, maar eerder gezien worden als sportattributen. Dus moest Heine wellicht overdrijven om zijn punt te maken.

Hij wil alleen ook hebben dat aluminium spatborden enorme voordelen hebben boven plastic spatborden; zoals gemaakt door de firma SKS; voorheen Esge. Omdat bij deze plastic spatborden de bevestiging aan de binnenkant zit, en die metalen clips barrières zouden geven bij het wegleiden van het overtollige regenwater.

En deze bewering heb ik de afgelopen zes maanden met regelmaat kunnen controleren — mijn fietsen hebben SKS-spatborden — maar nog altijd begrijp ik Heine’s claim gewoon niet.

Hoe zo dat de bevestiging de afvoer van water verhindert? Hoe zo dat het water bij de bevestigingspunten alsnog op je schoenen drupt? Ik kom met mijn schoenen niet eens in de buurt van het spatbord. Heine heeft hoogstens een theoretisch gelijk. Als iemand constant door centimeters aan water rijdt, zullen de spatborden het water inderdaad niet prettig verwerken. Maar wie gaat er nu fietsen in een sloot?

Wat mij betreft zijn hoogstens twee zaken van belang bij het monteren van spatborden. Die dingen moeten voldoende lang zijn; desnoods door er een spatlap onderaan te hangen — wat er bij de meeste fietsen nog al eens aan scheelt. En ze moeten stevig vast blijven zitten, zodat er geen gerammel of geklapper is bij het fietsen.


In Patagonia
Bruce Chatwin

[...] Niet uit te sluiten lijkt me dat In Patagonia een reisboek is zoals Marco Polo schreef; hoogstens voor een deel voortkomend uit eigen ervaring; zwaar leunend op wat anderen hadden meegemaakt, of doorvertelden uit tweede hand. Chatwin is ook niet in zijn eerste leugen gestikt. Toen hij stierf aan AIDS kwam dat als een schok; waar de uitleg eerder dat zijn slechte gezondheid kwam door een zeldzame zwammeninfectie opgelopen in China nu juist wel plausibel was. [...]

boeklog 20 v 2013


Quote of the Day | 0519

Let’s stipulate at the outset that there is a great deal of deplorable, second-rate stuff out there, of all sorts. Now, in order not to waste your time and try our patience, make sure you concentrate on the best stuff you can find, the flagship examples extolled by the leaders of the field, the prize-winning entries, not the dregs. Notice that this is closely related to Rapoport’s rules: unless you are a comedian whose main purpose is to make people laugh at ludicrous buffoonery, spare us the caricature.

‘Daniel Dennett’s seven tools for thinking’


The Humans Who Went Extinct
Clive Finlayson

[...] Wie van ons heeft de grootste overlevingskans, als onze beschaving een fatale crisis doormaakt? Wie heeft het beste afweermechanisme tegen nieuwe ziekten, wie kan het best tegen drinkwater van slechte kwaliteit, en wie weerstaat honger het langst?

Finlayson zou zijn geld dan zetten op de scharrelaars aan de periferie van onze samenleving. De onaanzienlijken en marginalen. Die nu al moeite moeten doen om te overleven. Want wat koningen of kardinalen speciaal maakt, is onder minder beschaafde omstandigheden immers geheel niets meer waard. [...]

boeklog 19 v 2013


Kamervragen
week 20

Het Kamerlidmaatschap is een droevig lidmaatschap. Hoogstens de leden van de traditionele regentenpartijen mogen hopen dat hun tijd daar slechts even een sociale dienstplicht is. Een nare rite de passage.

Daarna kunnen ze plaatsnemen op de eeuwig draaiende baantjescarrousel van de uitzendbureaus CDA, VVD, en PvdA, en wordt het leven leuker.

Immers, wie in de Tweede Kamer zit namens een regeringspartij is niet meer dan stemvee — er is van hogerhand al besloten hoe hij of zij moet denken.

Een Kamerlid van de oppositie daarentegen heeft nog minder te vertellen. Die ontbeert de kennis en mankracht om echt gefundeerde kritiek te kunnen uiten op het regeringsbeleid, en zo een meerderheid aan zijn zijde te krijgen.

Daarom werd ooit de Raad van Economisch Adviseurs (REA) opgericht. Die zou het kennisniveau van de Kamer moeten opkrikken; en dan vooral over ontwikkelingen op lange termijn. En die Raad gaf behoorlijk drieste adviezen — al valt op dat hun wens om het ministerie van Landbouw af te schaffen inmiddels stilletjes toch vervuld is.

Maar ook REA maakte het verschil niet. De Raad werd ook snel weer opgeheven. En de Kamerleden uit de oppositie baseerden zich ondertussen weer vooral op krantenberichten uit boulevardblad De Telegraaf om vragen te stellen aan het kabinet.

Nu denk ik niet dat het beantwoorden van een Kamervraag een vast bedrag vergt, zoals weleens beweerd wordt. Dat welke willekeurige hersenscheet van een Kamerlid de samenleving meteen € 20.000 à € 30.000 kost.

Maar toch. Welk landsbelang is er gediend met het indienen van Kamervragen over een eindexamentekst? Heeft de geschiedenis dan niet geleerd hoe onnozel dat is?

Toegegeven. Mevrouw Roos Vonk is allereerst activiste, en daarmee niet bepaald iemand die waardenvrije wetenschap bedrijft. Zo ze al een benul heeft van wat wetenschap is.

Vraag dan waarom de Radboud Universiteit haar gehandhaafd heeft, ondanks haar innige samenwerking met de Baron von Münchhausen der psychologie: Diederik Stapel.


Essays
George Orwell

[...] En zo’n uitgave als deze heeft ook het voordeel compleetheid te bieden. Samensteller John Carey heeft de definitie voor het begrip ‘essay’ prettig ruim genomen. En daarom staat er ook nogal wat journalistiek werk in het boek. Orwell’s boekbesprekingen zijn opgenomen. Net als de ruim zestig persoonlijke opiniestukken die hij schreef onder de titel ‘As I Please’ voor het blad Tribune. [...]

boeklog 17 v 2013


Woord van de dag | 0516

Tsundoku

[uit het Japans]: het kopen van een boek en dat dan niet lezen, waardoor het op een stapel eindigt met meer van zulke ongelezen boeken.


May Week Was in June
Clive James

[...] Clive James vond zichzelf een verschrikkelijk iemand, in retrospect. Een opschepper vooral. En voor het boek betekent dit dat hij alle moeite doet om de jonge man die hij was zo belachelijk als kan neer te zetten. Vanzelfsprekend levert dit komische beschrijvingen op. Maar ik ontwaarde toch ook geen enkel mededogen bij James met zijn jongere zelf. [...]

boeklog 16 v 2013


Taal yn Fryslân; Op ’e nij besjoen
Durk Gorter & Reitze J. Jonkman

[...] Ondertussen was voor mij vraag geworden hoeveel mensen eigenlijk met regelmaat in het Fries schrijven — hoeveel directe slachtoffers het taalbeleid van een tamelijk overbodig politiek orgaan gaat eisen; behalve dan dat hele bibliotheken onleesbaar worden omdat het woordbeeld gaat veranderen.

En dan blijkt dat in officiële stukken nog altijd terugverwezen wordt naar de enquête Taal yn Fryslân; Op ’e nij besjoen van Gorter en Jonkman uit 1995. [...]

boeklog 15 v 2013


Te fietsen | week 20
pompen

Wie weleens wat langer fietst, wordt vanzelf ook een waarnemer van het weer. En door dit waarnemen — dat met het hele lichaam gebeurt — valt er weleens iets op. Zo is er volgens mij nauwelijks een dag geweest dit jaar dat het niet of nauwelijks waaide.

Steeds ook geven de buienradars en weerplaza’s van deze wereld minstens 4 Beaufort aan, als het al niet 5 is. Of meer.

Nu heeft zo veel wind niet alleen nadelen. Een stevige rugwind maakt van de sloomste fietser nog een hardrijder.

Tegenwind daarentegen blijft vervelend. Vooral omdat tegenwind altijd zo veel langer duurt dan meewind. Je gaat er nu eenmaal langzamer door rijden.

Maar, omdat het alle dagen waait, en er aan het weer niets te doen is, blijf ik stoïcijns bij tegenwind. Ik probeer alleen wel te zorgen dat mijn fiets zo licht loopt als kan. En dat het ding voldoende versnellingen heeft, om nog eens terug te kunnen schakelen.

En de belangrijkste eigenschap van een lichtlopende fiets is dat de banden hard genoeg zijn opgepompt. Punt. Zo simpel kan het leven zijn. [1]

Toch rijden vrijwel alle Nederlanders op te zachte banden, volgens Testkees van de Fietsersbond. Wat dan weer komt omdat de best verkochte fietspomp hier een ouderwetse Jumbopomp is. Die nieuw al lekt. En eenmaal op leeftijd al helemaal niet meer de luchtdruk kan leveren die nodig is voor een beetje prettig fietsen.

Een goede pomp heeft dan ook een drukmeter. Die biedt namelijk nuttige informatie. Op de wang van elke fietsband staat wat de maximale druk is die de band aan kan in bars — en de gemiddelde stevig gebouwde Nederlander mag wel zo ongeveer lucht tegen die maximale druk pompen in zijn band.

Dat is al teveel gevraagd van een Jumbopomp.

Toegegeven, nadeel van een harde band is wel dat die stuiteriger rijdt. Maar eerder schreef ik ook al dat brede banden comfortabeler zijn dan smalle. Rijden banden met soepele wangen weer prettiger dan banden met stugge anti-lek-lagen; maar dat zijn al de fijnere details.

  1. Er zijn wel meer goede tips, overigens, maar die bandenspanning is het makkelijkst en snelst te regelen [ ]

De kleine keizer
Martin Bril

[...] Napoleon is eerst mythe en dan pas mens — en omdat mythische figuren zo weinig voorkomen, willen nogal wat mensen per se verklaren waarom hij zo anders was. Daardoor kan een geringe lichaamslengte ineens gezien worden als een bron van motivatie; iets waardoor de man zich extra heeft willen bewijzen.

Ik vind dit alleen kul. [...]

boeklog 14 v 2013


Rokjesdag
Martin Bril

[...] Tegelijk kan het goede weer morgen over zijn.

En normaal is het eigenlijk te onbenullig voor woorden te wijden om deze jaarlijkse overgangsperiode. Alleen mensen die verder niets te melden hebben, praten over het weer. En toch is het prettig dat iemand alle aarzelingen heeft weten te benoemen die horen bij de weersomslag naar de zomer. [...]

boeklog 13 v 2013


Citaat van de dag | 0513

Twee eeuwen militaire dienstplicht, het is mooi geweest. Geforceerde pogingen om een militaire dienstplicht te verbreden tot een sociale dienstplicht zijn gestoeld op de valse juridische veronderstelling dat een overheid gerechtigd is dwangarbeid te organiseren voor leden van bepaalde jaarklassen. Een reeks internationale mensenrechtenverdragen staat alleen een uitzondering op het verbod op dwangarbeid toe met het oog op de militaire dienst.

Stan Meuwese, ‘Het is mooi geweest met de dienstplicht’


Zondagmorgen zonder zorgen
Gerard Reve

[...] Aan de taal lag het niet per se. Ik heb vrij weinig Reve gelezen de laatste vijftien jaar. Was daarmee zijn toon ontwend. En daardoor kon hij ineens heel grappig lijken.

Het lijkt alleen ook of Gerard Reve op een gegeven moment alleen nog een zwaar ironisch gekleurd soort meta-proza schreef. Alsof elke tekst die hij publiceerde enkel voor goede verstaanders bedoeld was, die de feiten zelf al grotendeels konden invullen. [...]

boeklog 12 v 2013


3D
week 19

Eén voordeel heeft het om goede SF te lezen. Er is vaak al eens iemand geweest die plots actuele problemen zag aankomen, en daarop dan al heeft doorgedacht.

Vanzelfsprekend zullen 3D-printers gebruikt worden om wapens te maken. Dat is eigen aan mannen. Maar Cory Doctorow gaf al terloops aan in de roman Makers wat daar dan tegen te doen is.

Als je er vanuit moet gaan dat iedereen over een pistool kan beschikken, zorg dan dat de kogels duizend dollar kosten per stuk.

Makers lijkt als boek een verkenning te zijn van wat 3D-printers allemaal mogelijk gaan maken. Enerzijds is dat spannend. Anderzijds valt dan wel op dat de schrijver voor het gemak heel wat praktische problemen negeerde.

Zelf geloof ik namelijk niet direct in de blijvende kwaliteit van producten die met hulp van een poedertje of gel geprint worden. Dat komt simpelweg door de materiaaleigenschappen van nogal wat dat de industrie fabriceert — daar komt vaak enorme hitte bij van pas, ter versteviging bijvoorbeeld; of zelfs om andere kristalstructuren te laten ontstaan in een metaal.

Er zijn heel goede redenen voor dat staal in een hoogoven geproduceerd wordt, met forse walserijen. En dat staal niet simpelweg te maken is door wat roest bij elkaar te vegen, en dan met een gel aan elkaar te kitten.

Dus ben ik het voor de verandering eens met de autoriteiten die waarschuwen tegen het zelf printen van pistolen.

Het geprinte pistool is voor mij van dezelfde orde als geklooi in een schuurtje om vuurwerk te maken dat nog harder knalt. Jazeker, er is zwart kruit uit rotjes te halen, en bij elkaar te gooien in een grotere buis.

Klaag alleen niet als deze doe-het-zelferij al ontploft op het moment dat jou niet goed uitkomt.


De zomer beschrijf je het best op een winterdag

[...] Ibsen stamde uit Noorwegen. En dat land ontworstelde zich in de negentiende eeuw langzaam aan Deense en Zweedse overheersing. Typerend genoeg schreef Henrik Ibsen in het begin van zijn carrière vooral stukken die de Noorse eigenheid benadrukten — gebaseerd op heldensagen en andere roemruchte daden uit het verleden. En het is dan altijd mooi om iemands keuzes in het leven in een breder perspectief te kunnen kunnen zien. Want, wat deed Ibsen anders dan meehelpen om tradities uit te vinden? [...]

boeklog 10 v 2013


May We Borrow Your Husband?
Grahem Greene

[...] Er is alleen ook iets eendimensionaals aan de meeste verhalen — wat misschien verklaart dat ik die lezen kon alsof ze nieuw waren. Ze bieden momentopnamen, zo niet anekdotes, die niet per se meer vertellen over het leven van de personages verder.

De eerste verhalen in de bundel worden zelfs telkens verteld door een schijnbaar neutrale buitenstaander — steeds in man op leeftijd, in wie de schrijver kan worden vermoed.

Dus zou ik nu kunnen concluderen: een straffeloos eeuwig te herlezen bundel. [...]

boeklog 9 v 2013


Citaat van de dag | 0508

De totale schuld van Nederlandse gezinnen en bedrijven is in een paar decennia toegenomen van ongeveer vijftig procent naar 250 procent van het gezamenlijk inkomen. Vrijwel de gehele toename van die schuld is gaan zitten in niet-productieve sectoren, zoals onroerend goed en financiële speculatie. De overmatige schuld is dus niet ontstaan als krediet voor fabrieken, machines of infrastructuur. In plaats daarvan heeft ze de prijzen van huizen en kantoren opgedreven en de balansen van banken en beleggers doen groeien.

Hans de Geus, ‘Gij zult aflossen’


The Works of
W.B. Yeats

[...] In Yeats’ dichterschap zijn verschillende perioden te onderscheiden — voor wie daar lust toe voelt. Hij begon zweverig, en ook Iers nationalistisch. Weliswaar is zijn poëzie dan altijd vormvast, maar vele regels worden ook geteisterd door symboliek.

Alleen deed hij vervolgens wat vrijwel geen andere dichter ooit lukte. Hij vernieuwde zich, en werd op middelbare leeftijd beter dan daarvoor. Na zijn late huwelijk met een veel jongere vrouw.

En tot dat late werk behoren gedichten die ik nog onverwacht hoog wist te waarderen. [...]

boeklog 8 v 2013


Te fietsen | week 19
uit elkaar


[click voor groter]

Zijn boek verschijnt deze maand, dus komt bovenstaande foto van Todd McLellan nu nog al eens langs op websites die over fietsen gaan. Maar voor het project Things Come Apart is van alles uit een normaal huishouden uit elkaar gepeuterd. Een telefoon. Een brandblusapparaat. Een kettingzaag. Een wekkerradio. Een mechanische typemachine.

Opvallend voor mij aan die gedemonteerde fiets is dan dat ik mijn Batavus Sprint vorig jaar ook in bijna net zo veel onderdelen uit elkaar heb gehad — en daarna toch probleemloos weer in elkaar zette.

Toegegeven, de ketting kwam gewoon heel uit een doosje. Het zadel was nieuw, en geen bouwpakket. En ik heb slechts éen wiel van de Sprint eigenhandig gespaakt.

Het freewheel met de versnellingen was eveneens al gemonteerd.

Toch schrikt zo’n foto als hierboven niet af.

En dit komt ongetwijfeld omdat de fiets negentiende-eeuwse technologie is; en daarmee volkomen mechanisch, en achteraf altijd nog eens te repareren. In tegenstelling tot alle elektronica die tegenwoordig op de markt verschijnt. Waarbij een firma als bijvoorbeeld Apple het zelfs onmogelijk maakt om eigenhandig de accu te vervangen — terwijl die accu doorgaans vreselijk snel slijt.

Aan elektronica valt ook weinig te zien, uit elkaar gepeuterd. Want het vergt al behoorlijk wat kennis om te begrijpen waar de onderdelen op een printplaat toe dienen.

Oudere technologie spreekt gauw voor zich.

En alle onderdelen van een fiets zijn ook gewoon los te kopen.

Toegegeven, het zelfvertrouwen waarmee ik zo’n foto van onderdelen nu bekijk, heeft zich moeten ontwikkelen. Maar iedereen met een internetverbinding kan zichzelf handig maken — YouTube is de ambachtschool van deze era. Over elk denkbaar klusje heeft wel een handigerd een video met uitleg online gezet.

Domheid, of klunzigheid, wordt daarmee steeds meer een keuze.