Zondertiteling

stâld yn illústraasjes, media

Meestal is televisie niet meer dan radio met een plaatje. Daarom worden er op de radio interessanter gesprekken gevoerd. Leidt het beeld tenminste niet zo af, zoals op televisie wel gebeurt. [Ook zo benieuwd hoeveel decolleté Katja Schuurman vanavond weer toont?]

Slechts heel soms heeft televisie wel beeld dat er toe doet. Waarbij commentaar eigenlijk overbodig is.

Gisteravond merkte ik weer eens dat er nog een derde soort ergernis mogelijkheid is. Er bestaan beeldelementen van buiten aangebracht die afleiden. Zoals ondertiteling.

The Genius of Photography had ik vorig jaar al opgenomen, van BBC4. Alleen heb ik van twee uitzendingen een paar minuten niet. Dus was ik aanvankelijk blij met de herkansing die Canvas me biedt, de komende weken op donderdagavond. De reeks is me wel zo veel waard dat ik die compleet wil hebben. Door de complexiteit van de vele rechten op de verschillende foto’s zal er wel nooit een DVD van uitkomen.

Er staat zoal een halve meter alleen aan fotografiegeschiedenis bij mij in de kast. En mede daardoor kan ik zien dat er nogal eens unieke beelden worden getoond. Bovendien hebben de makers een goed evenwicht gevonden tussen de artistieke aspecten van fotografie, en de technologie, of economie, achter de ontwikkelingen.

Tot ik dus zag dat een engelstalige uitzending op een Vlaamse zender als vanzelfsprekend met nogal wat beeldvullende ruis komt, voor mij. Omdat ik de ondertiteling dan niet nodig heb, staat die voor mij nutteloos in beeld. En omdat het beeld er toevallig nu weleens toe doet, stoorde dit zo dat ik niet kijken kon.

Ik ben soms een ergerlijke snob, dat zij hiermee nog maar weer eens vastgelegd.

 

 

Willem Brakman [1922 - 2008]

stâld yn boeken/books

51 boeken geschreven, en nooit ergens een tweede druk mee gehaald. Ook ik kan hem niet lezen. Maar voor zulk een doorzettingsvermogen paste weinig anders dan bewondering.

zie ook het interview dat NRC-Handelsblad herpubliceerde

Voices of Time

stâld yn boeklog

[...] Weinig is er mooier dan ineens een nieuw boek te bezitten dat eeuwig te herlezen zal zijn. [...]
 
 
 

boeklog 985

Overwegingen | 62

stâld yn boeken/books

Karel van het Reve is deze week te gast in de Van Dis-cyclus [wmv] op Cultura. En hoewel het gesprek uit november 1990 stamde, herinnerde ik me er nog vele elementen van;
Die trommelremmen, die hockeyklem;
Incest;
Ik las hem toen ook al;
Alleen keek ik nu volkomen anders naar het gesprek. Mijn algemene indruk was anders. Ineens ook leek me heel belangrijk dat Van het Reve altijd gewaarschuwd had dat het communisme geen heilstaat bracht. Maar in 1990, toch zo kort na de val van de Muur kwam het hele onderwerp nauwelijks langs;

Waarom heb ik wel geduld met e-mails die mij vragen waar een bepaalde boektitel te koop is — terwijl ik toch duidelijk geen boekhandel run — en geen enkel geduld met mails van mensen die enkel filmpjes willen sponzen?

Vraag ik me toch af wat er nu precies de schade is bij Trots op Nederland;
Mevrouw Verdonk organiseerde een bedelbijeenkomst, waar alleen mensen welkom waren die een belachelijk hoge entreesom wilden betalen;
Toen kwam er dus iemand die zei: ik houd iedereen vrij, ik betaal alle entrees;
Maar dit gebeurde niet;
Daarom lijkt me de enige schade dat een fondsenwerfpartijtje mislukt is. Want dat TON € 135.000 betaald zou hebben voor een rondvaart met hapjes en drankjes, zou de bootmaatschappij tot de oplichter maken;
En de partij heeft weer voor tienduizenden euro’s aan publiciteit gewonnen, dus eigenlijk zie ik alleen maar winst voor mevrouw Verdonk;

Het jaar schiet alweer op. De komende weken werk ik ’s middags met de Giro d’Italia op de TV;

No Highway

stâld yn boeklog

[...] Het boek A Pound of Paper heeft verschillende bijlagen, waaronder een lijst met 99 essentiële romans die Anthony Burgess ooit opstelde per jaar. Onverwacht toch nog, voor mij, prijkt daar ook deze roman op van Nevil Shute. Midden tussen werk van Aldous Huxley, Norman Mailer, en George Orwell. [...]

boeklog 984

Mencken xiv

stâld yn boeken/books, kultuur, quotable

For it is the natural tendency of the ignorant to believe what is not true. In order to overcome that tendency it is not sufficient to exhibit the true; it is also necessary to expose and denounce the false.

H.L. Mencken, “From the Files of a Book Reviewer” in: Prejudices: Fifth Series

Overwegingen | 61

stâld yn angst / fear

Geen alarmsirenes gehoord, gisteren om twaalf uur. Wat een ongekend beleefde geste van onze overheden;
Vraag ik me toch af hoe lang daar over vergaderd zal zijn;

Er nestelt een grote vogel in mijn dakgoot — vermoedelijk een kraai — die telkens even voor de landing in onheilspellend silhouet op mijn luxaflex wordt afgetekend, de vleugels wijd gespreid;
De schrik daarover went maar niet;

Camerabeveiling helpt niet om het aantal misdrijven in de openbare ruimte te beperken, zo hebben ze in het Verenigd Koninkrijk ontdekt;
De politie daar kan niets aanvangen met de beelden;
Ik vind dit opmerkelijk nieuws, omdat het nu eens duidelijk een mythe ontkracht die telkens verteld wordt bij de invoering van nieuwe technologie;
Voor camerabeveiliging gold altijd dat er geen goede politieke argumenten bestonden om de invoering te stoppen. Zou door cameratoezicht de overlast dalen, dan was dit het bewijs dat toezicht nuttig was. Maar zou ondanks het cameratoezicht de overlast stijgen, dan was dit alleen maar bewijs hoe nuttig het was om toezicht te hebben;
Deze flop in het Verenigd Koninkrijk bewijst alleen maar dat de mens allang de beperkende factor is geworden bij ICT-toepassingen;
En dat politici schijnzekerheden creëren door blind onnozel te vertrouwen op technologie alleen;
Maar ondertussen wel eenieders grondrechten uithollen;

Ondertussen is er het BrownBetty-systeem ontwikkeld, dat alle straatlantaarns geschikt maakt om te dienen als veiligheidscamera;

Psychobiologie van het feestvieren

stâld yn boeklog

[...] Tegelijk vindt Hillenius het idee dat de herinnering aan feest weleens basis van de samenleving kan zijn, mooier klinken dan het lijkt. [...]
 
 

boeklog 983

Overwegingen | 60

stâld yn boeken/books, kultuur

Grootste raadseltje van het weekend: waarom gaf Thomas Dekker zaterdag ineens op tijdens de laatste beklimming van de dag in de Ronde van Romandië? En waarom geven media noch propaganda-website Rabo wielernieuws een verklaring?
Het was op, zei ploegleider Erik Dekker;
Merkwaardig dan dat de ploeg van Dekker & Dekker een paar kilometer daarvoor nog vol in de aanval was. Thomas Dekker stond tweede in het algemeen klassement;

Dat er in het Duitse Wenden babylijkjes gevonden worden, is al vreemd. Maar dat die in de diepvries bewaard werden nog een tikkeltje eigenaardiger;
Maar dit weekend werden er in Sacramento CA 300 kattenlijken gevonden in de diepvries, bij een verwarde man thuis. Dit is niet alleen eigenaardig, dat is eigenaardig op industriële schaal;
Vraag ik me toch af waarom die Amerikaan gearresteerd werd;

Moet ook ik nog wat schrijven over dat verwarde verhaal van Abram de Swaan: Het signaal is ruis geworden?
Hier en daar staat al een duidelijke weerlegging — al beperken die zich tot details;
En toevallig heeft De Swaan het nu eens over een onderwerp waar ik meer van afweet dan hij;
Tegelijk moet een conclusie maar zijn dat als iemand een oeuvreprijs krijgt, zijn denken zo mainstream geworden is, dat ik er niets meer aan ontlenen kan;
Ondanks wat zo’n oeuvre in het verleden gebracht heeft;
En gaat over tot de orde van de dag;

Zou iemand nog weleens lezen in Het Bureau? Gewoon, om zich te laven aan de formuleerlust van Voskuil? Of is dat boek al even dood als zijn schrijver nu?
Mies Bijzinnen las er ooit met plezier in, en die verdacht ik tot dat moment er toch van enige smaak te bezitten;
Het Bureau leek mij te veel op de klaagzang van een man die zichzelf opgesloten waant, zonder daarbij te vertellen dat de celdeur gewoon open kan, en weglopen mogelijk is;

Zouden zo meteen ook de alarmsirenes loeien? Op Bevrijdingsdag? Tegelijk met alle festiviteiten?

Fear

stâld yn angst / fear, boeklog

[...] Het idee dat arbeidsters in sommige fabrieken incontinentieluiers moeten dragen, omdat toiletbezoek hen verboden is, hakt er wel in. [...]
 
 

boeklog 982

de beperkingen van taal | 2

stâld yn boeken/books, boeklog

deel 1 staat hier

  

De betekenis van Hemingway’s verzuchting is elke maandag goed te zien in de courant. Sportjournalisten hebben allang geleden de pretentie opgegeven objectief verslag te doen van een wedstrijd. In plaats daarvan worden een soort recensies geboden. Tal van sportverslagen zijn onbegrijpelijk voor wie de wedstrijd niet al gezien heeft, op televisie. Het is of journalisten er voetstoots vanuit gaan alleen lezers te krijgen die het onderwerp toch al interesseerde.

Omgekeerd staat er dan niets in dat iets toevoegt aan wat mij al bekend was. Daarom kan ik de sportkaternen haast altijd ongelezen terzijde leggen.

Maar waarom vind ik dan toch zo belangrijk dat sporten als het wielrennen, of de atletiek, beschreven worden op een manier die wat extra’s brengt?

Ik heb toch ook al eens opgemerkt — in een logje over een pretentieus kutboek van Dirk van Weelden — dat de betekenis van iets heel treffend is aan te geven, door het er juist niet over te hebben.

De waarde van het hardlopen voor iemands leven is te illustreren door tientallen wedstrijdverslagen te schrijven. Tegelijk kan hetzelfde effect veel effectiever, en een stuk minder saai, bereikt worden door te vertellen hoe erg het is als het lopen niet meer kan. Of mag. Dit is nota bene de oudste kunstgreep uit al die millennia literatuur. Geen liefde groter en indrukwekkender dan de gedwarsboomde liefde.

En toch zoek ik misschien wel vergeefs naar iets dat taal maar moeilijk kan overbrengen.

Lezen is natuurlijk ook een merkwaardige activiteit. Het mooiste lezen laat me vergeten een lijf te bezitten. Bij het mooiste lezen bestaat er anders niet dan het boek.

Dus is het raar om van The Quotable Cyclist of The Quotable Runner te verlangen dat die iets unieks verwoorden over een lichamelijke activiteit, terwijl zulke boeken de kwaliteit moeten hebben om tegelijk mijn directe besef uit te schakelen een lichaam te hebben.

4 maaie

stâld yn angst / fear, illústraasjes

Fire in the Hole. 3 Dimensional alphabet created from melted plastic army figures.

Tussen psychologie en filosofie

stâld yn boeklog

[...] wat mij betreft, heeft die hele filosofie ook alleen nog nut in deze betekenis; om de beoefenaren van een bepaalde wetenschap te helpen om betere onderzoeksvragen te stellen. [...]
 

boeklog 981

Hup Edith! | 4

stâld yn alg.

Goed nieuws, in de kleine reeks aanmoedigingen aan Edith van Dijk, om door te gaan met open water-zwemmen. Haar onderdeel werd Olympisch, en nu mag ze nog gaan ook.

Mens als huisdier

stâld yn boeklog

[...] De vreze voor bezielde machinerie is daar tegenover een negentiende-eeuws, zo niet achttiende-eeuws, angstbeeld; [...]
 
 
 

boeklog 980

de beperkingen van taal | 1

stâld yn boeken/books, boeklog

 

Waarom levert het wielrennen interessantere uitspraken op dan het hardlopen? Ik vind het nogal verbazingwekkend dat de verschillen tussen twee vergelijkbare boeken zo groot zijn. The Quotable Cyclist is aanmerkelijk beter dan The Quotable Runner.

Het lijkt alsof het hardlopen nooit meer over het allereerste verhaal is heen gekomen, uit het jaar 490 voor Christus. Pheidippides liep toen van Marathon naar Athene om de overwinning op de Perzen te melden, en viel daarna dood neer.

Νενικήκαμεν.

Beter zou het drama daarna niet meer worden.

Het wielrennen leent zich daarentegen wel voor moderne legenden. Zelfs al worden de meest heroïsche eendagswedstrijden niet meer gereden, als Bordeaux – Parijs, de Tour de France bestaat nog altijd wel; met zijn ellendige bergen, en zijn teveel aan etappes. Het lijden daarin is groter, veel groter dan in een marathon die voor de snelste lopers maar iets meer dan een uur of twee duurt.

Veel wielerwedstrijden zijn ook ontstaan om de organiserende krant iets exclusiefs te geven om over te schrijven.

En misschien heeft de fiets nog altijd wel dat positieve imago uit de negentiende eeuw mee; toen de mens voor het eerst iets bezat om op eigen kracht hoge snelheden mee te behalen.

Lopen houdt toch iets plebejisch.

Zelfs een scheef tegen een lantaarnpaal hangende fiets is nog een bezit.

Neemt niet weg dat niets in The Quotable Cyclist verwijst naar hoe ik de fiets het meest gebruik. Voor mij is het vooral een boodschappenkarretje, om snel nog even melk te halen in de supermarkt. Nauwelijks de stof waar dromen van gemaakt zijn.

Voor Amerikanen geldt deze bedenking niet. De fiets is daar zoiets als een surfplank hier; een middel ter ontspanning. Niet iets om enkel van A naar B te reizen, en dan weer terug. Hobbygereedschap. En aan iets dat zo weinig noodzakelijk is, kleeft dan direct al wat verhevens. Het gebruik is een bewuste keuze, maar niet éen uit noodzaak, en die keuze dient daarom te worden verdedigd. Zoals altijd gaat dit dan het best door een beetje uit de hoogte te doen; door anderen het gevoel te geven dat ze iets missen.

Tegelijk tonen bundels als deze ook meteen de grote beperkingen van taal aan, en de vormen die er inmiddels zijn om die taal te gebruiken.

I have started many stories about bicycle racing but have never written one that is as good as the races are both on the indoor and outdoor tracks and on the road.

Ernest Hemingway, A Moveable Feast

Overwegingen | 59

stâld yn kultuur, media

Zweden geeft de Zweedsen hun zin, en beeldt voortaan ook vrouwen af op de verkeerslichten bij zebra’s;
Benieuwd of er nog andere aanpassingen komen. Van de verkeersborden bijvoorbeeld. En of het bord ‘pas op voor kinderlokkers’ dan ook wordt aangepast;
Maar dat is misschien meer iets voor het Oostenrijkse ministerie van verkeer;

Alles mooi en aardig met die friemels tussen mijn tekstjes, maar als ik die online zet via de interne editor, telt ieder plaatje als een postje in de database;
Daar gaat mijn telling weer;

Dankzij het mirakel dat internet heet, heb ik eindelijk kans om de documentaire-reeks Ways of Seeing te zien, van John Berger;
Het boek van de serie staat al eeuwen bij mij in de kast;
Bespreking volgt, van beide waarschijnlijk;
YouTube-jes zijn voor Opera- en Firefox-gebruikers te downloaden als MP4, in plaats van FLV;

Er zijn weer eens onderzoekers die claimen dat mannen intelligenter zijn dan vrouwen;
Maar dat vrouwen dan weer beter gebruik maken van hun beperkte mogelijkheden, omdat ze harder en conscientieuzer werken;
Punt is dat uitspraken over gemiddelden niet zo veel zeggen over individuen;
Punt is dat IQ-testen alleen iets zeggen over iemands kwaliteiten om een IQ-test te maken;
En wat de onderzoekers ook vergeten. Er mogen dan wel 5,5 mannen met een hoog IQ staan tegenover 1 vrouw, omgekeerd staan er ook 5,5 complete debielen tegenover 1 zwakzinnige vrouw;

Gelukkige schizo

stâld yn boeklog

[...] Zoals je een overbekend klassiek werk toch gaat beluisteren in de concertzaal, omdat een virtuoos het nu eens uitvoert, zo moet ik mij nu en dan aan Komrij laven. [...]
 
 

boeklog 979

Arts & Letters Hourly

stâld yn boeken/books, kultuur, media

[bij wijze van antwoord op een opvallend groot aantal e-mails]

Al vroeg in 2002 verwees ik hier naar een artikel dat ik had gevonden dankzij Arts & Letters Daily. In oktober van dat jaar betreurde ik het dan ook zeer dat de samenstellers van die website er mee ophielden.

Maar, ze kwamen terug, na wat aanpassingen. En Arts & Letters Daily biedt sindsdien onafgebroken zes keer in de week verwijzingen naar de drie interessantste artikelen online van die dag.

Nog altijd is de kwaliteit van de links die de website biedt zonder meer hoog.

Er hebben zich online evenwel een paar ontwikkelingen voltrokken die de website minder nuttig voor mij maken dan die ooit was. Te vaak wordt tegenwoordig verwezen naar wat ik al kende.

De eerste is dat meerdere websites verwijzingen gingen bieden, zoals Arts & Letters Daily doet. Ik gaf dat al aan.

Maar een nog fundamenteler verschil met 2002 is dat de bronnen waarop sites als Arts & Letters Daily zich baseren zelf ook hun inhoud beter gingen ontsluiten. Tal van tijdschriften en kranten zijn tot op katernniveau RSS-feeds gaan bieden. Tal van voor mij interessante websites deden dit al.

Het grote verschil met vroeger in de tijd die ik online doorbreng, is dat ik nauwelijks nog doelloos wat rondsurf. Mijn bezoekjes aan websites komen vrijwel altijd voort door wat me intrigeerde in een feed.

Als ik dus ineens vind dat Arts & Letters Daily voorbij is gestreeft door andere websites, is dat te kort door de bocht geformuleerd. Goed, er zijn wel degelijk sites bijgekomen die meer bieden dan drie verwijzingen per dag. Maar ook mijn eigen methoden om interessante informatie te vinden online zijn een stuk verfijnder geworden. Mijn verzamelingen aan RSS-feeds bieden me een Arts & Letters Hourly, zo ik dat zou willen.

The Founding Fish

stâld yn boeklog

[...] Sinds de eerste lezing, jaren terug, me danig teleurstelde, luidt mijn samenvatting van dit boek wat geringschattend: John McPhee gaat van werkelijk elk pisriviertje aan de Amerikaanse Oostkust na of er shad in voorkomt. [...]

boeklog 978

nog geestelozer en onnozeler

stâld yn boeken/books, quotable

Veel lezen berooft dus de geest van iedere elasticiteit, zoals voortdurende druk van een gewicht een springveer daarvan berooft, en het betrouwbaarste middel om geen eigen gedachten te hebben, is ieder vrij ogenblik een boek ter hand te nemen. Door al dat lezen maakt geleerdheid de meeste mensen nog geestelozer en onnozeler dan zij van nature al zijn, en heeft hun geschrijf nooit enig succes; zij blijven, zoals Pope al heeft gezegd: ‘For ever reading, never to be read.’

Arthur Schopenhauer, Er is geen vrouw die deugt, 168.

Zo’n dag

stâld yn alg.

Dit schiet niet op, dacht hij, om kwart voor twee ’s nachts.

Wat me ook niet bevalt!

stâld yn boeklog

[...] Opmerkelijk zijn vooral de kantoorverhalen van Capel. Omdat ik het zo merkwaardig vindt dat er nooit normaal over het kantoorleven geschreven wordt. Of dit decor levert komedie op, al is dit vooral in TV-programma’s zo, of kantoren zijn meteen de bedreigende bureaucratieën uit 1984, Het Slot, of andere dystopieën. [...]

boeklog 967

Overwegingen | 58

stâld yn media

Zelden een wassen beeld gezien dat minder leek dan het bleke ding waarmee madame Tussaud’s dacht Doutzen Kroes te vereren;
Nu ja, fotomodellen zijn ook uitgezocht om er op elke foto weer anders te kunnen uitzien. Die hebben niet zo veel karakteristieks in hun gezicht;

Maar nu ik er over nadenk… In Britse stadjes had je, een jaar of tien geleden, nog weleens armetierige wassenbeeldenmusea die trachten mee te liften op de naam van madame Tussaud’s. Was hun naam daar een variatie op. Die musea waren behoorlijk camp, omdat geen enkel beeld op het beroemde voorbeeld leek;
Hoogstens op het beroemde voorbeeld na een ernstig mislukte facelift;
Puzzeltocht en lachkabinet ineen, die musea;

Toen De Pers vorige week ook ineens met een financiële editie uitkwam, heb ik daar een boeklogje over geschreven;
Dit, om, zoals ik eerder deed, de bewegingen in krantenland een beetje te blijven volgen;
Maar diezelfde dag nog leerde ik dat er maar twee editie zouden verschijnen van die gratis zakenkrant — waarmee het nut van het signalement meteen verviel;
Daarom meld ik zulks maar hier. En moet dat boeklogje maar wachten tot er besloten is over een vervolg;

Vanaf volgende week donderdag, de BBC-reeks ‘The Genius of Photography‘ op Canvas — scoorde hoog in mijn TV-top 3 vorig jaar;
Notitie aan zelf, alleen omdat ik van twee uitzendingen de laatste minuten mis;

Opvallend, hoezeer Arts & Letters Daily inmiddels voorbij is gestreefd door andere culturele weblogs;