The Histories | Book Eight, Book Nine
Herodotos

Het grote voordeel van mijn leesprojecten is dat ik daardoor boeken uitkrijg die me eerder gauw eens te machtig waren.

Het grote nadeel van zo’n langlopende verplichting is dat er vaak heel goede redenen waren waarom het tussen mij en het boek eerder niet ging. En eenmaal over de helft gekomen, wordt het in zulke gevallen moeilijk om in hetzelfde gestage tempo door te blijven lezen. Dan moet het ding gewoon uit. Omdat ik er wel klaar mee ben.

De Boeken acht en negen uit Herodotos Historiën brachten niets waar ik vreselijk van opkeek. Er werd weer eens gestreden. Nog steeds. Tussen de Perzen en de Grieken vanzelfsprekend. En beschrijvingen van strijd, of wie wanneer in die strijd kwam helpen, interesseren me domweg niet het meest.

De grootste waarde van de Historiën voor mij zat in Boek twee, waarin Herodotos voor de verandering eens niet naverteld wat er twee generaties voor zijn geboorte allemaal aan oorlog was. Boek twee biedt ooggetuigeverslagen van zijn verblijf in Egypte. Enkel dan vallen die tweeënhalf millennia aan afstand weg, en is de schrijver even gewoon een nieuwsgierig mens.

In de overige acht boeken is hij namelijk allereerst de verteller van andermans materiaal, die instinctief op allerlei manieren vindt om het spannend te houden — want geen verhaal wordt helemaal rechtstreeks verteld. Dat teksten lezen ook niet alsof ze geschreven zijn — het verschil tussen schrijftaal en spreektaal zal er ook niet vanzelf zijn geweest — maar of er iemand aan het woord is.

Al kan ik niet inschatten wat hierbij de invloed is van bewerker Tom Holland.

Volgende week gewoon ouderwets weer eens een boeklogje.

lees het hele serietje over Herodotos’ Historiën hier


Citaat van de dag | 0305

Er is iets mis met onze cultuur – er zit een destructieve kracht in die mensen hun leven wil doen vergooien aan dingen die op een cynische manier ‘nuttig’ worden genoemd, maar die slechts nuttig zijn in de eerste paar jaar na je studie.

Marc van Oostendorp, ‘Ben je zeventien? Wil je leven? Ga een taal studeren!’


Een vooroorlogse Godwin | vii
Te fietsen | week 10

De eerste vijfenzestig dagen van het jaar zijn bijna om; nog driehonderd te gaan. En een zekerheid die ik in 2015 elke ochtend bij het opstaan heb, is dat ergens in Engeland dan al een man op zijn fiets stapte voor zijn rit van een dag.

Steve Abraham rijdt de laatste tijd vervolgens minstens driehonderd kilometer. Eindigend doorgaans als bij mij de werkdag er al lang weer opzit.

En hoewel het in naam weliswaar voorjaar is, maakte dat voor het weer dat hij trof nog niet veel uit. Alleen heeft ook bij hem nu elke dag iets meer daglicht. En bij daglicht fiets je altijd makkelijker en sneller dan in het donker, door een geheime fysiologische wet.

Het krankzinnige aan deze tijdrit van een jaar is dat Abraham nog altijd niet het daggemiddelde haalt van Tommy Godwin uit 1939. Die reed toen 320 km per dag, gerekend over dat hele jaar. En dan vooral door in de zomermaanden, als het lang licht is, ook ellenlange dagen te maken op de fiets.

Steve Abraham lijkt dezelfde tactiek te kiezen.

Althans, dat hopen de talrijke Britse fans van hem, die het maar niets vinden dat Abrahams concurrent Kurt Searvogel het platte en warme Florida heeft uitgekozen voor zijn poging om in een jaar zoveel kilometers als mogelijk te fietsen.

Maar, zo houden de Abraham’s fans zich voor, Searvogel haalt misschien nu al zijn maximale dagafstanden. Die rijdt enkel bij daglicht. Zit hoogstens twaalf uur per keer op de fiets. En die haalt wel al met regelmaat meer dan die 320 km op een dag.

Driehonderd dagen gaat dit circus dus nog door. Dat lijkt oneindig lang.

[zie hier de hele reeks over de 1YTT]


Citaat van de dag | 0304

Wat mij betreft blijft het hoofddoel van de universiteit waarheidsvinding. Fundamentele onderzoeksprojecten dienen dat doel. Maar het doel is niet louter dat van analyseren en voorspellen. Zoals de onlangs overleden Amerikaanse filosoof Richard Rorty opperde, heeft de wetenschap vooral een therapeutische en opbouwende rol. Een goede wetenschapper stelt vragen die ambtenaren en politici aan het denken zetten — dat is het therapeutische deel — en biedt dan concepten, indelingen, gedachtegangen en modellen die verhelderend werken, inzicht en uitzicht bieden. Bijvoorbeeld door te vragen naar het doel van subsidies en dan aangeven hoe een kwalitatieve benadering uitzicht biedt op een duidelijk subsidie beleid. […]

Arjo Klamer, ‘De kloof tussen wetenschap en beleid’


Winter 2014-2015
Te fietsen | week 10

Wanneer is de winter precies voorbij?

Voor de meteorologen is het simpel. Die rekenen er gewoon mee dat op 1 maart de lente begint. Daarom kon het KNMI ook al een terugblik publiceren op de afgelopen winter, met als voornaamste conclusie dat deze niet veel voorstelde.

Ik houd zelf liever 21 maart aan als datum. Dan staat de zon boven de evenaar, wordt de zomertijd al bijna weer ingevoerd, en haalt de temperatuur overdag eindelijk eens de dubbele cijfers.

Maar gevoelsmatig reken ik misschien zelfs nog anders. Dan is de winter pas voorbij als er geen rekening meer hoeft te worden gehouden met winterse omstandigheden. Dus duren mijn winters ook altijd langer dan de drie maanden die er normaal voor staan.

En in tegenstelling tot de KNMI vond ik dat de winter 2014-2015 wel degelijk wat voorstelde, als fietser gezien. Al maanden lang waait het telkens bovenmatig hard. En als het een keer niet waait, is het meteen kil en klammig koud, want veel te vochtig, vanwege de mist.

Juist omdat het zo zelden echt vroor brachten de afgelopen maanden nu net alle vervelende zaken annex met winter. Natte koude, en veel zout op de weg.

Ben ik heel blij op een Clubman over te zijn gegaan, zodat de slijtage aan de bewegende delen van mijn fiets waarschijnlijk wel mee zal vallen — of anders hoogstens een tientje kost aan nieuwe onderdelen.

Vrieskou is gewoon minder vervelend dan de kou die er de afgelopen tijd telkens was. Want als het goed vriest verdwijnt vrijwel alle water voor even uit de lucht. In een kwakkelwinter met zijn natte kilte maakt juist het vocht het onaangenaam klam; en daarmee voor het gevoel heel wat onaangenamer.


Citaat van de dag | 0301

Over de Nederlandse bestuurlijke elite heb ik een theorie: die elite is open, het gaat er meestal niet om wat je vader deed, je kunt van ver komen en toch meedoen, zie bijvoorbeeld Gerrit Zalm. Maar omdat die elite zo open is, spreekt je plaats nooit vanzelf. Je zult altijd moeten bewijzen dat je erbij hoort. En dat maakt die open elite juist weer gesloten, bij uitstek conformistisch en opportunistisch, bevolkt door onzekere mensen die bang zijn buiten de boot te vallen.

Bas Heijne, ‘Revolte’


Citaat van de dag | 0227

Dus dit zijn écht dingen die ik moet weten?
Nee, dat is slechts een indruk die wordt gewekt. Door het woordje ‘moet’ in de kop, wordt een urgentie gecreëerd die er helemaal niet is. Je had prima verder kunnen functioneren zonder het artikel te lezen.

‘Steeds dezelfde matige kop boven een artikel: wat je moet weten’


The Histories | Book Seven
Herodotos

Bekend terrein opnieuw, omdat boek zeven van de Historiën een nogal beperkte periode bestrijkt. Tegelijk was dit het langste boekdeel van de negen. Herodotos vertelt daarin wat er gebeurde tussen de nederlaag van de Perzen bij Marathon en hun overwinning jaren later in wat sindsdien de Slag bij Thermopylae heet.

Daarbij gaat het hem vanzelfsprekend om de Spartaanse koning Leonidas, die met driehonderd dapperen op een smalle pasweg een overmacht aan Perzen wist te weerstaan. Tot het verraad, en ze ook in de rug werden aangevallen.

Herodotos schat terloops de grootte van het Perzische leger in op een miljoen mannen.

Oorlog en strijd komen daarbij overigens nauwelijks voor in de tekst. De schrijver vond het veel belangrijker om bijvoorbeeld te beschrijven wat de Perzische koning Xerxes — zoon van Darius — er voor eentje was.

En Herodotos zou Herodotos niet zijn als hij ook niet uitvoerig stilstond bij het orakel dat Leonidas raadpleegde voor hij naar Thermopylae trok. Waarbij de auteur dan interpreteert wat de beweegredenen geweest kunnen zijn om slechts met driehonderd man naar het slagveld te trekken. Sparta had er duizenden kunnen mobiliseren, als dat nodig was geweest.

Maar had het de glorie van de Stadstaat gediend als die heldhaftige nederlaag er niet was geweest? Want dat er die nederlaag kwam, en dat daarbij een koning zou sterven, was schijnbaar al voorbestemd.

Waarmee overigens een ander probleem van Herodotos Historiën is blootgelegd. Ik kan weliswaar beredeneren dat de auteur een magisch wereldbeeld had, en dat hij in een cultuur leefde waarin alles om eer draaide. Dit vervolgens ook navoelen lukt alleen nooit. Dat maakt veel in het boek een abstractie.

lees het hele serietje over Herodotos’ Historieën hier


Citaat van de dag | 0226

Op de bedrijfsterreinenmarkt is sprake van tweemaal zoveel aanbod dan vraagvoorspellingen doen verwachten. De planambities van gemeenten stijgen uit boven de vraagverwachting. Vertraging in de afzet van het geplande aanbod leidt tot aanzienlijke renteverliezen. Verder achten wij op basis van onze analyse van de grondprijzen voor bedrijfsterreinen een gemiddelde prijsafslag van circa 20% op de grondprijzen van bedrijfsterreinen aannemelijk. De verwachte verliezen voor gemeenten op de bedrijfsterreinenmarkt bedragen € 0,2 tot € 0,9 miljard.

Kantorenmarkt: 10% van verwacht verlies door overaanbod en prijseffect
Gemeenten hebben op de kantorenmarkt een overaanbod van 135% in de plannen staan ten opzichte van vraagverwachtingen. De planambities van gemeenten zijn tweemaal zo hoog als dat de verwachte vraag rechtvaardigt. Onze analyse van de grondprijzen voor kantoren toont aan dat het scenario met een prijsafslag van circa 20% waarschijnlijk is

Financiële positie gemeentelijke grondbedrijven [pdf]

ziet ook: Woekeren met ruimte of De laatste boer.


Breeduit
Te fietsen | week 9

Houd dertien jaar een weblog bij en als vanzelf komen dezelfde onderwerpen telkens terug. Daar zijn vervolgens dossiertjes van te maken.

Eén zo’n toevallig ontstaan dossier gaat over de Werdegang van de profwielrenner Thomas Dekker. Ooit het grootste Nederlandse talent sedert Joop Zoetemelk, maar inmiddels werkloos burger; want zonder ploeg.

Toch is hij amper dertig. In zijn beste jaren als sportman.

Tegen Dekker spreekt waarschijnlijk niet eens dat hij ooit betrapt is op EPO-gebruik, en daarom twee jaar geschorst werd. Desastreuzer zal zijn dat hij na zijn terugkomst in het peloton een aanmerkelijk bescheidener renner was dan voorheen.

Het leek alsof de doping bij hem extra goed was aangeslagen, en hij dus niet zonder kon.

Thomas Dekker probeerde deze week nog éen kunstje — waarschijnlijk om de wereld te laten zien dat hij toch echt wel wat kon. Er kwam een aanval op het werelduurrecord fietsen. Op hoogte. En deze poging mislukte mede omdat hij de ideale zwarte lijn op de wielerbaan niet houden kon, en elke bocht te breed uit waaierde. Daardoor telde elke ronde meer meters dan moest.

Niet genoeg baantechniek aangeleerd in zijn carrière.

the difference between riding in a 250m velodrome on the black line versus the red “sprinters” line is eight metres per lap. A series of small errors can add up to over a kilometre over 200 laps.

Putting the hour record into perspective

Toch vond ik het merkwaardig dat niet met de echte afstand werd gerekend die hij reed. De kilometerteller op mijn fiets telt het aantal omwentelingen van het voorwiel. In de praktijk is dat al behoorlijk nauwkeurig. Zo moeilijk moet het dus vervolgens toch niet zijn om voor een baanfiets een voor- of achterwiel te ijken, en de echte afstand in het uur te meten door het tal omwentelingen te tellen? Die baanwielen zijn perfect rond, want de bandjes worden knalhard opgepompt; om zo min mogelijk rolweerstand te hebben.

Die zwarte lijn op de wielerbaan roept bij mij ook vragen op over andere sporten. Van de banen in zwembaden is bijvoorbeeld bekend dat ze onmogelijk perfect even lang te maken zijn. En sommige wedstrijden worden toch echt op millimeters beslist.

Vraag ik me al helemaal af hoe het dan met schaatsen zit. Rijden schaatsers niet altijd meer meters dan vereist? Als op schaatsbanen een zwarte lijn zou worden geverfd, hoe zou deze dan lopen? Op de blokjes? Langs de blokjes, zodat het zelfs mogelijk is soms om af te snijden?


Quote of the Day | 0224

7. A book is an object fixed in time.
A book can tell us about its status in history. If we look through first editions of Moby Dick or Leaves of Grass, we find that they give away information not only about when they were created, but also about the worlds in which they were created, by way of advertisements, bindings, the quality of their paper, and watermarks on that paper. Such components are often not captured by scanning or are flattened out to make them of negligible use. In Nicholson Baker’s Double Fold—his saga about how libraries microfilmed runs of newspapers in the 1950s and 1960s and then discarded them—one of his chief complaints was that the filmers skipped advertising supplements and cartoons: things that had been deemed unimportant.

Timothy Young, ‘Books Matter’


Quote of the Day | 0223

Once you grant the government some new power or authority, it becomes exponentially more difficult to roll it back. Regardless of how little value a program or power has been shown to have (such as the Section 215 dragnet interception of call records in the United States, which the government’s own investigation found never stopped a single imminent terrorist attack despite a decade of operation), once it’s a sunk cost, once dollars and reputations have been invested in it, it’s hard to peel that back.

Edward Snowden Reddit AMA


Onderhoud
Te fietsen | week 9

Eerder benoemde ik het microvezeldoekje tot het beste dat alle technische vooruitgang de fietser heeft gebracht. Want daarmee zijn de handen zo goed schoon te krijgen na een pechgeval onderweg.

En hoewel ik niet helemaal wil afdoen aan deze praktische keuze, is er vanzelfsprekend nog een veel grotere factor die het fietsplezier voor mij vergroot heeft.

Kennis over fietstechniek wordt online alom gedeeld.

En anders dan de Prediker zei, kan kennis online veel smarten voorkomen, in plaats van vermeerderen. Youtube biedt bijvoorbeeld tal van filmpjes waarin vrijwel elke mogelijke reparatie aan een fiets wordt voorgedaan.

Sommige fabrikanten hebben zelfs de gebruiksaanwijzingen van hun producten online gezet die ze naar de fietsenmakers stuurden — of anders is er wel een fietsenmaker die dit deed.

En verder blijkt op internet zelfs dat onmogelijk geachte reparaties met regelmaat door amateurs worden verricht, in hun werkhokken. Want voor zulke liefhebbers telt de hoeveelheid tijd niet die ze in zulk onderhoud steken — anders dan bij de professionals.

Zo heette de Shimano naafdynamo D3N80 altijd onmogelijk zelf te repareren te zijn. Terwijl elke naaf weleens gesmeerd moet worden. Die onmogelijkheid komt dan onder meer omdat de stroom die deze dynamo opwekt via een aluminium draadje wordt weggeleid. Een draadje dat veel te makkelijk zou breken, bij het onoordeelkundig openmaken van het ding.

Ene peterhs64 heeft evenwel series van honderden foto’s online gezet waarin stap voor stap wordt geïllustreerd hoe je een D3N80 open peutert, zonder daarbij wat ook te vernielen. De voornaamste truc om dat stroomdraadje niet te knakken, blijkt gewoon te zijn dat je strategisch even zo af en toe wat vastklemt, als er iets anders los moet.

Toegegeven, driehonderd foto’s maken wel dat het simpel aanvullen van wat vet in de kogellagers meteen op open-hart-chirurgie begint te lijken. Maar het maakt nogal verschil dat ik even heb kunnen zien wat er bij dit onderhoud komt kijken, omdat daarmee duidelijk is wat er zo onmogelijk aan zijn zou.


Link van de dag | 0223

De WiFi-verhalen — De Nederlandstalige literatuur in verhalen en afgeronde fragmenten voor elke tablet en smartphone — bij Bulkboek.


Een vooroorlogse Godwin | vi
Te fietsen | week 8

In de jaren 2010 en 2011 las ik elke dag minstens éen boek, waarvan de meeste vervolgens ook besproken werden. Maar, de enige reden om dit te doen, was omdat ik al vrijwel mijn hele lezende leven een boek per dag heb gelezen. Zonder daar verder drukte over te maken, en dus anderen mee lastig te vallen.

Sterker nog, doorgaans verzwijg ik het te lezen. Onze cultuur heeft namelijk weinig ruimte voor lezers. En al helemaal niet als dit lezen maakt dat ze er gericht heel kritische vragen door kunnen stellen.

Dat ik er in 2010 en 2011 toch even aandacht voor vroeg, was om het simpele feit dat er telkens weer anderen waren die wel luid tamboereerden een jaar lang iedere dag een boek te gaan lezen. Daar media-aandacht voor vonden. En die daarmee deden of dit een geweldige inspanning zou zijn.

Nu, dat is het niet.

Je kunt er namelijk gewoon bij blijven zitten.

Een inspanning zou het pas worden als die 365 boeken vast lagen; als je enkel Nederlandse romans zou mogen lezen, of zoiets vreselijks. Maar voor wie zijn eigen menu kan vaststellen, blijft er altijd honger naar meer.

Dezer weken heb ik met enkele anderen gepraat over de pogingen van Steve Abraham en Kurt Searvogel om zo veel kilometers als mogelijk te fietsen in een jaar. Waarbij zich de gewetensvraag opdrong of ik een poging had willen wagen, als het record niet op zo absurd veel kilometers stond.

Waarop mijn antwoord luidde: nee. Ook niet met sponsoring. Of met een jaar betaald vrij van werk.

Van sommige inspanningen ben ik gewoon te blij dat anderen die al verricht hebben. Dat vrijwaart me om er zelf verder nog een tel over te hoeven nadenken. En nee, dat voelt niet als een nederlaag. En al evenmin groeit daardoor twijfel aan mijn mannelijkheid.


Citaat van de dag | 0221

Heeft het professionele wielrennen dan zoals de Formule 1 voor de auto-industrie gewerkt? ‘Door het wielrennen zijn juist vele ontwikkelingen hopeloos op achterstand gezet. In 1896 was er al een primitieve derailleur, maar die mocht niet worden toegepast. Dat was tot 1936 verboden in het wielrennen. De techniek stond al die jaren stil.’

‘Fietsarcheologie’


The Histories | Book Six
Herodotos

Boek zes van de Historiën bracht onder meer de Slag bij Marathon, waarbij de Perzen voor het eerst eens een nederlaag leden tegen de Grieken.

En eerder kwam Philippides al langs, die binnen twee dagen van Athene naar Sparta rende, om daar hulp te gaan vragen — waaraan we nu nog de jaarlijks Spartathlon danken, een hardloopwedstrijd over 250 kilometer.

Altijd gedacht dat de man Pheidippides heette.

Ofwel, Herodotos betrad voor het eerst bekend terrein; beschreef eindelijk gebeurtenissen waarover ik ook al eens op school wat had meegekregen.

Zoiets kleurt dan altijd de verwachtingen.

Herodotos evenwel maakte geen extra groot nummer van die Slag bij Marathon. Dat was éen veldslag, in een hele reeks meer. Boek zes van de Historieën is daarom ook niet heel boeiend — tenzij de lezer extra moeite gaat doen, en met de hulp van landkaarten en namenregisters gaat reconstrueren wat er allemaal gebeurde aan strijd, en hoe Herodotos dat dan gebracht heeft.

En die lust heb ik niet. Zo is na zes weken wel duidelijk. Dat ik om de Historieën heen moet lezen om überhaupt te begrijpen wat Herodotos nu weer beschrijft, is al extra inspanning genoeg.

lees het hele serietje over Herodotos’ Historieën hier


Citaat van de dag | 0218

om hun eigen handel te verkopen en hun aandeelhouders tevreden te stellen, moet Facebook wel steeds bewijzen dat ze heus, eerlijk waar, nog steeds groeien. En dat doen ze dus niet. De aanwas van nieuwe leden stagneert. En dus verzint Facebook tegenwoordig nieuwe deelnemers: ze scheppen steeds meer nepprofielen, nep-likes en nepvriendschappen.

Dat bevalt me eigenlijk wel. Die paniekstrategie van Facebook betekent immers dat de informatie over ons die Facebook te gelde wil maken, vervuild raakt, minder betrouwbaar wordt, en dus: minder waard.

Karin Spaink, ‘Valse vrienden’


Citaat van de dag | 0217

Het is helemaal niet zo’n moeilijke taal, Financialese, en na een tijdje kon ik zelfs moppen erin vertellen. Wat zou een bankier bij Goldman doen als-ie 5 miljoen dollar had? – Vragen waar de rest is gebleven. Of: Wat is een econoom? – Iemand die het oneens is met een andere econoom. Overigens zijn er drie soorten economen: zij die kunnen tellen en zij die dat niet kunnen. Economen hebben zeven van de laatste drie crises goed voorspeld, dus de economische wetenschap is niet waardeloos. De helft is zelfs nuttig – jammer dat economen het er nooit over eens kunnen worden welke helft.

Joris Luyendijk, ‘Dit kan niet waar zijn — Onder bankiers’


Vals plat
Te fietsen | week 8

Driehonderd meter hoogte klom ik, tijdens mijn fietsrit van iets meer dan honderd kilometer afgelopen weekend. En driehonderd meter daalde ik trouwens ook weer af. In dit digitale tijdperk worden zulke waarden automatisch bijgehouden. Dit maakt dat zo’n getal me achteraf nog behoorlijk kan verrassen.

Want, waar klom ik nu echt?

Dat de weg steeg, was enkel zichtbaar op het traject door Tuk naar het centrum van Steenwijkerwold. Want dat is eindmoreneland. Daar ligt een stuwwal die lang geleden opgeworpen werd door een enorme naamloze gletsjer. Daar lijkt het land even heuvels te hebben.

En tegelijk voelde ook dat stuk geen moment aan als klimmen. Simpelweg omdat ik de wind in de rug had.

In het platte Nederland zijn de bergen vervelend onzichtbaar, want ze bestaan veelal uit lucht; die de voortgang zo makkelijk bemoeilijkt. Bovendien staat die lucht er elke dag anders bij. En wie zoals ik gewend is om tegen de soms harde wind in te fietsen, merkt dus een luttel stijginkje niet zo gauw op.

De voornaamste hoogte die ik wekelijks moet nemen, bestaat ook uit een brug over een kanaal. Die heeft een vrije doorvaarhoogte van 9,5 meter. Dus zal de top van die brug hoogstens op een meter of twaalf liggen, boven NAP.

Zo veel als die driehonderd meter klimmen van afgelopen weekend lijken, zo weinig vind ik die twaalf meter hoogte klinken. Terwijl ik de inspanning van die klim soms wel voel. Bij wind tegen.

Maar stel dat de oprit naar de brug slechts honderd meter lang was. Dan was de hellingshoek wel degelijk twaalf op honderd ofwel 12% geweest. En dat is zelfs in berglanden steil. Hoogte zegt dus niet per se alles.


Quote of the Day | 0216

“Lance Armstrong was hit with a record-breaking $10m-dollar sanctions award by the arbitration panel hearing his dispute with Dallas-based SCA Promotions, Inc.

“According to the arbitrators’ written ruling, the sanctions award punishes Armstrong for engaging in ‘an unparalleled pageant of international perjury, fraud and conspiracy’. The $10m award, which must be paid directly to SCA Promotions, is believed to be the largest award of sanctions assessed against an individual in American judicial history.”

via The Guardian