Waarvoor deze Franse auteur nog wel het meest bekend was in Nederland, voor hij de Nobel won?

Plagiaat.

Jan Siebelink, leraar Frans, publiceerde ooit onder eigen naam een verhaal dat voor driekwart van le Clézio was.

[Wel aangetekend op boeklog, maar onmiddellijk vergeten. Het viel me pas weer op toen mensen er naar gingen zoeken]

Christopher Hitchens uit zich in Vanity Fair over de vraag of Amerika inmiddels een bananenrepubliek is;
Het korte antwoord luidt vanzelfsprekend ja, maar daarom gaat het ook om het betoog;

Ja, de financiële crisis gaat vooral om vertrouwen — niet eens om geld. En raadt eens welk land alle vertrouwen verspeelt?

Nu ja, om vertrouwen gaat het, en taal;
Hedenavond zal president George W. Bush het Amerikaanse volk toespreken vooral toch vertrouwen te houden;
‘Dezelfde mensen die deze crisis hebben veroorzaakt, doen hun uiterste best de effecten te stabiliseren’;
Een speech van de minst gewaardeerde president uit de recente geschiedenis, over een onderwerp waar hij en zijn staf aantoonbaar niets van begrijpen, dat hebben de mensen nodig in deze tijden;

James Wood ontleedde ondertussen het taalgebruik van de Republikeinse partij;
Of beter: de angst bij de Republikeinen voor mensen die in lopende zinnen kunnen spreken;

Enfin, bij het eerdere advies om op werkdagen te ontbijten met The Daily Show, nu mijn raad eenmaal in de week naar The Bugle te luisteren [RSS];
Want Britten over Amerikanen zijn nog net even een stuk oneerbiediger dan Amerikanen over hunzelf;

Fiction has developed in unexpected ways since Elizabeth Bowen commanded, in her “Notes on Writing a Novel,” that the “functional use of dialogue for the plot must be the first thing in the novelist’s mind. Where functional usefulness cannot be established, dialogue must be left out.” Bowen counsels precise selection, following, in this respect, Edith Wharton, who also disliked novelists who used “irrelevant small-talk, in the hope of thus producing a greater air of reality.” Many contemporary novelists use dialogue precisely as small talk: as verismo-filler, giving us a comfy, televisual sense of the already known.

James Wood, in: ‘Say What?‘

Als de RSS-feed van boeklog ineens stopt met werken, waar die tijden probleemloos gewerkt heeft, dan staat er een karakter met een diakriet in een boektitel waarop ineens alles vastloopt.

Wel dom dat Wordpress letters met diakrieten automatisch vertaalt naar een alfabetische code waar de eigen RSS-feed op vastloopt, maar à la. Verander die alfabetische code in een numerieke UTF-8 code, en alles doet het weer.

J.M.G.Le Clézio dus de Nobel;
Nooit iets van gelezen — hij komt tenmiste niet voor op de lijstjes die ik ben gaan bijhouden sinds 1990. De Franse literatuur is ook wat een blinde vlek bij mij;

Lang op gewacht, maar eindelijk gevonden, de meningen van mijn favoriete grumpy old men over de verkiezingen in de VS, en de zo pijnlijke ontdekking dat banken al jaren gebouwd worden op geleende fundamenten;
Want, dat gejeuzel van anderen weet ik nu zo langzamerhand wel. Al is onbedoeld grappig hoe hysterisch Fox reageerde op de cover van Newsweek, waarop mevrouw Palin stond met couperose, verstopte poriën, en ongewenste haargroei en al;

Chomsky sprak met Der Spiegel, en zoals ik kon voorspellen, verblufte hij de verslaggever van dienst met zijn opmerking dat het niet uitmaakte wie er president zou worden;
Ze vertegenwoordigen samen maar éen partij, de Corporate America partij;

Gore Vidal keek televisie tijdens het interview met de Pasadena weekly, en slaakte telkens vreugdekreten als mevrouw Palin weer in beeld verscheen. Hij leek wel verliefd op de koningin van Alaska;
Vidal had ook de beste oneliners;

This is a country where any liar can get away with it, because everybody else is lying too, and the first law of the United States is “I will not blow your scam if you don’t blow mine.”

[Once, while speaking to an audience of high school educators] I said, “What’s being done to the children here? I have never in my life met a boring 6-year-old, and I’ve never met an interesting 16-year-old. What are you people doing to them?”

Nu goed, Chomsky merkt op dat de Amerikaanse presidentsverkiezingen niet om issues gaan, maar om personality. Maar dat het daarom niet vreemd is dat een ervaren deelneemster aan schoonheidsverkiezingen nu voor de titel vice-president opgaat, hadden alle humoristen en Palin-imitators ook al bedacht;

Nagekomen mededeling van maandag:
Ik heb niet vreselijk veel met voetbal, maar winkelen in de buurtsuper wordt echt een heel stuk aangenamer, als iedereen er binnen vrolijk praat over hoe sportclub Heerenveen zondag de godenzonen van Ajax wegspeelde;
Toch blief ik nog steeds geen Heerenveen-zegels bij de boodschappen;
En evenmin lijkt me het wat overdreven gepromote Heerenveen-bier in blik erg smakelijk;

In tijden van crisis leert men zijn leiders kennen;
En het spijt me dat mijn wantrouwen jegens hen maar niet slinkt;
Doen ze een keer iets, getuigt het nog weer van veel te weinig visie;
Is zo’n Europese Economische Unie in het geheel niets waard omdat het blinde eigenbelang bij de lidstaten voor gaat;

Spijtig trouwens dat de media op het moment terugschrikken voor het gebruik van het woord ‘bankroet’;
Terwijl er toch duidelijk iets gebroken is [rota], en geen tafel [banca] overeind blijft als maar 8% van de poten van zichzelf is, en de rest telkens geleend moet worden;

En ja, taal is in deze zaken heel belangrijk. Cruciaal:

The fact that the language being used to respond to the financial crisis emphasizes fear is a second reason to question how much America will change. FDR was a president who somehow managed to instill hope in dreadful times. These days, our leaders instill dread in relatively good times. Many have already noticed how the financial crisis is being “sold” with the same techniques as the war in Iraq. The consequences are also likely to be similar: cynicism toward politics, constant lying and manipulation, scare-tactics that appeal to emotions rather than facts on the ground.

Alan Wolfe

Ondertussen meldt Steve Jones dat het met de evolutie van de mens wel zo’n beetje afgelopen is;
Beter dan nu wordt het niet meer;

Help.

Verbaast het dat de Duitse wielrenner Stefan Schumacher bloeddoping heeft gebruik tijdens de Tour?
Nee, dit verbaasde niet, gezien zijn opvallend onmogelijke prestaties als aanvaller tijdens deze rondewedstrijd. Waar andere renners dagen moesten herstellen van een raid, deed Schumacher de volgende etappe gewoon weer mee vooraan;
Om tussendoor nog twee tijdritten te winnen ook;

Wonderen bestaan heel soms in de sport, maar komen niet dag in dag uit voor. Daarvoor zijn de verschillen tussen topsporters te gering;

Bovendien presteerde Schumacher de rest van het seizoen wel erg matig — maar toen wist hij inmiddels ook dat anderen die zijn geliefde middel Micera hadden gebruikt, daarop waren betrapt;
Dat moet alleen geestelijk al zijn aangekomen;

Der “Thüringer Allgemeinen” sagte sein Teamkollege Sebastian Lang: “Als bekannt wurde, dass es ein neues Testverfahren auf Cera gibt, haben wir uns alle gefreut. Wir saßen im Bus und haben richtig gejubelt. Das ganze Team, außer Stefan. Er war plötzlich ganz still und zurückgezogen. Bis zum Schluss.”

Empörung über Schumacher

Maakt het mij dan niets uit dat Schumacher Micera heeft genomen?
Gerekend naar de risico’s die de gemiddelde bankier de afgelopen jaren heeft genomen, was Micera inspuiten een investering op zeer solide gronden en met een uitstekend rendement;

Maar doping pakken, is toch niet eerlijk?
Groei op;

En nu dreigt het IOC wielrennen als onderdeel op de Olympische Spelen te schrappen?
Wielrennen dreigde sowieso al als onderdeel van de Spelen geschrapt te worden, omdat de sport niet internationaal genoeg is;

Gesignaleerd, bij de firma De Slegte: 80% van het oeuvre van de in 2005 overleden schrijver Henk van Woerden in de ramsj. Alleen de roman Ultramarijn ontbreekt. Maar verder ligt er alles. Van het debuut Moenie kyk nie, tot zijn onverwachte internationale succes Een mond vol glas, en de schurende liefdesroman Tikoes, plus dat merkwaardige reisboek Notities van een luchtfietser.

Ik zal altijd een stiekeme voorkeur blijven houden voor het miniatuurtje Tikoes — dat éen van mijn favoriete Nederlandse romans is. Maar omdat Van Woerden zo’n andere kijk op de wereld had dan de doorsnee Nederlandse auteur, door zijn jeugd in Zuid-Afrika — en omdat hij eerst beeldend kunstenaar werd en toen pas schrijver — is alles de moeite waard.

[De kaften van Tikoes en Moenie kyk nie die ik bezit, zijn hier maar niet afgebeeld, omdat die afwijken van wat er nu in winkel ligt.]

Henk van Woerden op boeklog

Verreweg het meest bezochte onderdeel van eamelje.net op het moment? Niet het artikel waaruit mijn diepe bewondering blijkt voor het bestuur van it Skriuwersboun. Twintig keer meer mensen zijn geïnteresseerd in de uitspraken van de Indiase schrijfster Arundhati Roy hier in 2005 geplaatst.

Maar haar quote is mooi genoeg om nog eens aan te halen:

Soviet-style communism failed, not because it was intrinsically evil but because it was flawed. It allowed too few people to usurp too much power. Twenty-first century market-capitalism, American style, will fail for the same reasons. Both are edifices constructed by the human intelligence, undone by human nature.

Of hoor haar hier spreken:

Friedman, die ze citeert, deed in zijn boek meer aardige uitspraken:

No two countries that both had McDonald’s had fought a war against each other since each got its McDonald’s.
 

Al weet ik dan weer niet of dit wel klopt, voor voormalig Joegoslavië.

‘Heb je ’t al gehoord?’

‘Wat dan?’

‘De wereld gaat beter worden!’

‘Sodeju, dat hebben wij weer.’

zo citeert Bert Wagendorp dan weer, in: “Hoop“

Ik heb een weetje over de financiële markt in Nederland, maar weet dit slechts half. En dus stoort me daar niets meer over terug te kunnen vinden;
Een paar jaar terug was er even reuring over dat iemand vond dat de financiële instellingen hier ongezond groot waren geworden — door alle kleintjes op te kopen, of er mee te fuseren;
Er zijn vrijwel alleen Gargantueske banken en verzekeringsmaatschappijen over;
Dus denk ik: een probleem aan het dodelijk virus waarmee de banken op het moment besmet zijn, is dat het heel makkelijk Nederland bereikt, en hier nog veel meer zal aanrichten, vanwege de noodzakelijk geworden innige contacten elders — anders konden die reuzen niet blijven bestaan;

‘Omstanders’ is een vreemd woord. Vooral omdat het woord alleen gebruikt wordt in nieuwsberichten over ongelukken en andere narigheid;
Als er staat ‘omstanders boden hulp’ dan lijkt het net of die mensen daar al stonden te wachten tot eindelijk iets gebeurde;

Merkwaardig hoeveel mensen telkens triomfantelijk taalfouten bij anderen menen te moeten verbeteren, op basis van wat verkalkte regels die ze ooit op school hebben geleerd;
Die regels zijn willekeurig bedacht — vaak naar analogie van iets in het Latijn, terwijl die analogie er daarvoor in de spreektaal nooit was;
Ik heb op school vooral geleerd onopvallend op een stoel te zitten, en me te vervelen. Betere regel om te overleven bestond er niet;
Maar deze kennis dring ik toch ook niet telkens aan anderen op?

In een huis waar iedereen elkaar bewondert is de gezelligheid oervervelend.

Gerrit Komrij, Met het bloed dat drukinkt heet, 251

Eerder omschreef ik de Friese wereld der letteren al eens als benauwend klein. Het selecte clubje mensen dat zich bezighoudt met de taal op schrift, kan elkaar niet makkelijk ontlopen. En juist omdat de belangen zo gering zijn, is de toon in debat ongekend fel, en lopen ruzies snel op.

Dat benauwende was tot vorig jaar genoeg reden om dat wereldje geheel te negeren. Tot ik me liet overhalen hier en daar toch eens wat te doen.

En ziet, al binnen een jaar heb ik liefst het gehele bestuur van it Skriuwersboun tegen mij ingenomen [1]. Er is officieel over mij vergaderd. Dit illustreert voor mij trouwens slechts dat werkelijk de futielste strubbeling in deze provincie al vijandigheid oplevert.
lees verder »»»»

1. Wat it Skriuwersboun is? Een belangenvereniging voor Friestalige schrijvers. Geen idee van de huidige betekenis, geen idee van hun macht. Ik ken het bestaan van it Boun alleen van de conferenties die het organiseerde in een nabij mijn huis gelegen centrum — al kan ik het daarbij verwisseld hebben met een ander bejaardengezelschap op een leuk dagje uit. Maar het is een bond, met een bestuur. En zo’n bond krijgt vast subsidie, en inkomsten van de leden. En zo’n bond heeft bestuursleden die aan dat feit alleen al betekenis en macht ontlenen. Daar moet overigens niet te gering over gedacht worden. Macht en betekenis zijn beide zaken waar sommige mensen heel graag naar streven, ongeacht het doel van de club. Zo bleek éen van de bestuursleden van it Boun bij een optreden op de Friese televisie bijvoorbeeld de taal maar amper te kunnen spreken.  ↩

2. August [1914]. Deutschland hat Rußland den Krieg erklärt. — Nachmittag Schwimmschule.

Dezer dagen moet ik vaak dagen aan wat Franz Kafka in zijn dagboek aantekende op de dag dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak;
Niet omdat ik me met Franz Kafka wil vergelijken. Meer om het idee dat er dezer dagen iets kan gebeuren dat een kettingreactie oplevert met grote gevolgen. En achteraf zal dat dan net de dag zijn dat ik op eamelje.net iets zeer onnozels heb geschreven;
Kansen genoeg, deze week;

Nu ja, tot het nieuws doorkwam, laat op de vrijdagmiddag, dat het Nederlandse deel van Fortis en de bank ABN Amro volledig genationaliseerd worden, leek het kabinet Balkenende wel erg passief bij alle ontwikkelingen;
Eerder was het grootste nieuws dat een minister wil dat politieagenten hun haar knippen en hun oorbellen uitdoen;

Tussendoor is wel de geschiedeniscanon opgenomen in de kerndoelen voor de basisscholen en voortgezet onderwijs;
U kunt mijn mening over deze canon kennen;
Maar samengevat luidt die: het is niet meer dan Trots Op Nederland, maar dan in het klaslokaal;

Niet opgenomen in éen van de vijftig vensters van de geschiedeniscanon, maar wel nuttige kennis over de recente geschiedenis: Zodra politici zich tegen het onderwijs aanbemoeien, daalt de algemene kwaliteit daarvan;
Dat is een wet;
Maar om éen of andere reden kunnen ze het niet laten zich er tegenaan te bemoeien — en zelfs de inhoud van een schoolvak te bepalen;

Elders schreef ik:

Die Nederlandse geschiedeniscanon, van de commissie Van Oostrom, is opgesteld met een ander doel. Die is een reactie op tal van buitenlandse ontwikkelingen, en op stevige binnenlandse problemen. In de grote steden staan namelijk nogal wat scholen waar alleen nog kinderen van buitenlandse komaf les krijgen. Nederlanders zijn dat, voor wie Nederland te lang een vreemd land blijft.

Ik zal niet ontkennen dat er zo’n integratieprobleem is. Maar ik vraag me wel af óf er teruggevallen moet worden op de primitiefste clichés over het Vaderland om kinderen wat begrip over Nederland mee te geven. Diezelfde commissie Van Oostrom ziet namelijk heel goed dat de meeste leraren de culturele bagage niet hebben om geschiedenis anders dan in clichés te behandelen.

Op verzoek nogmaals aandacht voor het belang van het begrip ‘concisie’ — dat voor mij een andere lading heeft dan het synoniem ‘beknoptheid’.

Noam Chomsky gebruikt het woord ‘concision’ om aan te geven waarom de massamedia hem nooit vragen om commentaar te leveren op actuele ontwikkelingen in de VS. Chomsky zou bijvoorbeeld over de Amerikaanse presidentsverkiezingen van het moment zeggen dat die er niet, of nauwelijks, toe doen. En die simpele uitspraak alleen al doorbreekt de stilzwijgende afspraak in de massamedia dat die presidentsverkiezingen er wel degelijk toedoen. Belangrijker is er zelfs niet. Want het Amerikaanse volk gaat toevallig wel de machtigste man op aarde kiezen.

Wie dat idee niet deelt, is daarmee gedwongen uit te leggen waarom. En daarvoor ontbreekt altijd de tijd, of het begrip. Het brede publiek is niet gewend om in abstracties te denken; dus komt een afwijkende mening over een heilig gegeven in het geheel niet over. Zeker niet van iemand die in de verdediging lijkt te zijn gedrongen.

Het gegeven alleen al dat de mens een groepsdier is, maakt degene met de afwijkende opinie verdacht, waardoor die kritischer bekeken wordt. Om die vijandigheid te overwinnen, is een extra grote inspanning nodig.

Zulke acceptatie- en uitsluitingsmechanismen zijn er altijd en overal. Dat begint al op het schoolplein — en dan vooral onder meisjes; die zijn gezagsgetrouwer. En dat schoolplein is alleen uitzonderlijk in de zin dat uitsluiting er openlijk gebeurt. Kinderen hebben nog niet geleerd hoe belangrijk het is om voor- en afkeuren te verbergen.

Gisteren kwam ik toevallig nog een transcript tegen van een interview waarin Noam Chomsky omstandig aan een ongelovige Andrew Marr uitlegt wat diens structurele beperkingen zijn als journalist. Als die niet het juiste acceptatiegedrag had getoond tijdens zijn gehele leven, was hij nooit zo’n vooraanstaand BBC-verslaggever geworden.

Ik vind het mijn opdracht, als denkend mens, om zulke acceptie- en verwerpingsmechanismen te leren zien. Al was het maar om mijn eigen beperkingen te kunnen onderscheiden. Maar ook omdat het eigen denken begint met middelen om te onderscheiden waar anderen de fout ingaan.

Het merkwaardige is dat ik tientallen ideeën had om hier vast te leggen toen de server achter deze website amper werkte en het niet kon — maar dat ik die allemaal kwijt ben nu alles weer normaal lijkt;
Zo gaat het nu altijd;

Maar door dit weblog krijg ik tenminste ideeën — omdat ik hier hardop denken kan en er ook nog weleens iemand iets terugzegt;

In gezelschap verloopt dat hardop denken heel anders;
Stilte roept andere ideeën op dan rumoer, zonder dat het ene soort beter is dan het andere;

Ik wilde de verwarming thuis nog niet aanzetten, maar het was al zo koud dat de thermostaat zelf besliste dit te doen;
Jammer was alleen dat de cv-ketel al een tijd stond te stoken toen ik me trots bedacht toch wel erg goed tegen kou te kunnen;
Techniek die automatisch beslist dat genoeg genoeg is, en je vervolgens beschaamt in je ijdelheid — geen wonder dat er zo’n groot geloof is in bezielde machines;

Machines mogen absoluut aanwezig zijn, maar dan onmerkbaar — webservers horen altijd gewoon te werken;